Sali Ramadani – Kërçova: jeta, burgu dhe veprimtaria kombëtare

1. Prejardhja dhe rinia
* Lindi më 7 mars 1939 në Greshnicë të Kërçovës.
* Ishte arsimtar dhe intelektual shqiptar.
* U angazhua herët për arsimin, kulturën dhe të drejtat kombëtare të shqiptarëve.
* Ishte ndër të parët në zonën e Kërçovës që u angazhua për shkollimin e vajzave dhe të rinjve shqiptarë.
Sipas burimeve biografike, ai kishte një rol të rëndësishëm edhe në zhvillimin e jetës kulturore shqiptare.

2. Organizata ilegale dhe arrestimi më 1969
Kjo është një nga periudhat më të rëndësishme dhe më pak të njohura të jetës së tij.
Sipas monografisë së Shaban Dalipit, Sali Ramadani në vitet 1960 themeloi organizatën ilegale me emrin:
„Besëlidhja për Çlirimin dhe Bashkimin Kombëtar“.
Më 14 mars 1969 u arrestua nga autoritetet jugosllave.
Pas arrestimit u përball me një proces të gjatë gjyqësor, i cili zgjati nga viti 1969 deri më 1973 dhe përfshiu 15 seanca gjyqësore.
Në këto procese ai mbrojti qëndrimet e veta kombëtare.

3. Veprimtaria në Kosovë dhe diasporë
Pas periudhës së burgosjes, gjatë viteve 1970–1980, Ramadani u largua nga vendlindja dhe vazhdoi veprimtarinë në Kosovë dhe në diasporë.
Sipas monografisë, ai ishte i lidhur me organizime ilegale kombëtare dhe me përpjekjet për bashkimin kombëtar shqiptar.

4. Lidhja me Mefailat e Zajazit
Një element interesant i biografisë së tij është lidhja familjare që ai vetë e përmendi me Mefailat e Zajazit.
Në Parlament, gjatë ngjarjes së flamurit, ai deklaroi:
„Unë jam nipi i Mefailave të Zajazit!“
Kjo shprehje është pjesë e kujtesës historike të fjalimit të tij.

5. Familja
Në promovimin e monografisë së tij në Çikago përmenden:
* Bashkëshortja: Sylbie.
* Fëmijët: Besëlidhja, Çlirimi dhe Kombëtari.
Sipas autorit të shkrimit, emrat e fëmijëve lidhen simbolikisht me emrin e organizatës „Besëlidhja për Çlirim dhe Bashkim Kombëtar“.

6. Kontributi në kulturë dhe arsim
Përveç politikës, ai ishte i angazhuar edhe në organizimin e jetës kulturore shqiptare.
Në burimet biografike përmenden shoqëritë kulturore-artistike:
* „Xha Rexha“
* „Xixa“
Ai kontribuoi në organizimin e aktiviteteve kulturore dhe në arsimimin e gjeneratave të reja.

7. Dy momentet historike në Parlament
8 shkurt 1995-Mbajti fjalim në gjuhën shqipe në Parlamentin e Republikës së Maqedonisë së Veriut;
8 korrik 1997-Shpalosi flamurin kombëtar shqiptar në Parlamentin e Republikës së Maqedonisë së Veriut;
Për aktin e dytë ai u përball me reagime të ashpra nga drejtuesit e Parlamentit dhe deputetët maqedonas.
8. Vdekja dhe kujtimi
Sali Ramadani ndërroi jetë më 27 janar 2018 në Prishtinë. Varrimi i tij u bë në Kërçovë, më 28 janar 2018.
Shkruan: Dr.sc.Kujtim Kasam

/ms