Pasiguria ekonomike ndikon fuqishem edhe në gjendjen mendore !

Ekspertët po paralajmërojnë së sëmundjët për të cilat do të flitet pas disa vjetësh , janë ato mendore.Në botën e sotme të mbushur më trazira dhe kriza ekonomike sociale , kur çmimet janë vazhdimisht në rritje , shumë njerëz jetojnë ditë pas dite, pasiguria ekonomike ndikon fuqishëm edhe në gjendjën e tyre mendore.Sipas psikologëve njeriu nën presionin e vazhdueshem kalon në modalitetin e mbijetesës, gjë që shterron burimet njohëse , ulë tolerancën ndaj stresit dhe shpesh çon në depresion , tension dhe ndenja pavlefshmërie.

Sigurishtë së në gjendjen jo të mirë shëndetësore dhe ate psiqike të njerëzve po ndikojnë edhe lajmët për luftërat , krizat dhe rritjen e qmimeve .Në Kosovë sa i perketë në pergjithësi gjendjës shëndetësore të njerëzve dhe atyre psiqike, sigurisht se nuk është e mirë.Traumat nga lufta, si dhe situata e dëbët ekonomike pas lufte kan ndikuar që gjendja e tyre të përkeqësohet.Kjo është reflektuar më sëmundje të ndryshme dhe atyre të rënda dhe vdekje. Këto trauma kan lënë vragë të pashlyeshme sidomos të ata të cilët kanë humbur shumë anëtarë të familjës .

Unë mendojë së edhe shumë vrasje brenda familjës dhe të tjera po ndodhin si shkak i gjendjës të keqe ekonomike dhe sociale, të cilat e kan pru njeriun tonë në edhe gjendje jo të mirë mendore. Njerëzit gjithashtu janë vërshuar me dezinformata , titujë të natyrës apokaliptike , tekse te gjeneruara nga intelegjenca arificiale , të cilat në përgjithësi çojnë në parashikim të vazhdueshem negativ për të ardhmen dhe bien në një gjendje dëshpërimi.Në Kosovë nuk i patem pas lufte strukturat politike vendimarrëse të nivelit të kërkuar, dhe vendimet e tyre jo të mira në shtetndërim dhe mirëqenje , kanë bërë më të theksuar gjendjen sociale të shumicës, si element qenësor i shëndetit të tyre të dobët.

Natyrishtë së nuk ka mundësi të jetë një gjendje e favorshme e rrjedhave ekonomike dhe sociale , kur politikaët në vazhdimësi vjedhin mundin dhe djersën e popullit duke u bërë milioner.Kjo ka bërë që 25 përqind të popullatës të jetojnë dobët, e disa në prag të ekzistncës.Ekspertët kujtojnë se traumat mendore të shkaktuara nga përvojat e luftës ende kanë një ndikim të fortë në shoqëri.Përveç kësaj, kriza ekonomike afatgjate, papunësia dhe ndjenja e pashpresës e përkeqësojnë më tej gjendjen mendore të popullsisë, veçanërisht të të rinjve të cilët shprehin gjithnjë e më shumë dëshirën për t’u larguar nga vendi.

Sipas ekspertëve, sistemi ende përballet me sfida serioze — mungesë stafi, burimesh financiare, qendrash këshillimi për të rinjtë dhe strategjish afatgjata. Është e nevojshme që shteti të investojë sistematikisht në parandalim, edukim dhe mbështetje ekonomke dhe psikologjike të disponueshme, e që te ne rrallë apo fare nuk merret kush më këtë temë, shumë të ndijeshme dhe të rëndësishme për shoqërinë…

/ts