Humbje e rëndë për republikanët e Trumpit në zgjedhjet për Kongresin amerikan !

Dy vjet pas rikthimit triumfal të Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë, votuesit amerikanë i kanë dërguar një mesazh të fortë presidentit. Republikanët e tij kanë humbur kontrollin mbi Kongresin, ndërsa demokratët, sipas projeksioneve të para, kanë siguruar shumicën si në Dhomën e Përfaqësuesve, ashtu edhe në Senat. Një rezultat që deri para pak muajsh konsiderohej pak i mundshëm.

Zgjedhjet u shndërruan në një lloj referendumi për politikat e Trumpit, të cilin një pjesë e madhe e votuesve e konsiderojnë përgjegjës për rritjen e çmimeve dhe përkeqësimin e gjendjes ekonomike në vend.

Trumpi përballet me kufizime të reja politike
Humbja e shumicës në Kongres përbën një goditje të rëndë për presidentin amerikan dhe pritet t’ia vështirësojë qeverisjen. Nga janari, demokratët do të kenë rol vendimtar në procesin legjislativ, ndërsa në Senat konfirmohen emërimet në pozitat e rëndësishme qeveritare dhe gjyqësore.

Përveç kësaj, demokratët do të kenë mundësi të nisin hetime parlamentare ndaj presidentit dhe administratës së tij. Në fokus mund të jenë aktivitetet afariste të familjes Trump, veprimet e zyrtarëve gjatë aksioneve kundër migrantëve, të cilat në disa raste kanë përfunduar me viktima, si dhe projektet e diskutueshme të rindërtimit dhe ndërtimit në kryeqytetin Uashington.

Një tjetër instrument i rëndësishëm i demokratëve do të jetë kontrolli mbi buxhetin, përmes të cilit mund të bllokojnë planet financiare të administratës Trump dhe të ushtrojnë presion ndaj republikanëve për të arritur kompromise politike.

Udhëheqësi demokrat Hakeem Jeffries është në rrugë të bëhet afrikano-amerikani i parë në postin e kryetarit të Dhomës së Përfaqësuesve.

Kushtetuta amerikane i jep kësaj dhome edhe të drejtën për të nisur procedurën e shkarkimit të presidentit, e njohur si impeachment. Megjithatë, vendimin përfundimtar e merr Senati, ku kërkohet shumicë prej dy të tretash, një prag shumë i vështirë për t’u arritur.

Demokratët kohët e fundit nuk kanë shfaqur interes të madh për të nisur një procedurë të re të tillë kundër Trumpit. Gjatë mandatit të tij të parë, dy procedurat për shkarkimin e presidentit nuk arritën të kalonin në Senat.

Trumpi ka deklaruar se do ta pranojë rezultatin e zgjedhjeve.
“Do të bashkëpunojmë me demokratët dhe këtë e presim me kënaqësi. Me siguri do të gjejmë një zgjidhje”, deklaroi ai për gazetën New York Times.

Më herët kishte pasur spekulime nëse Trumpi do ta njihte rezultatin zgjedhor. Megjithatë, ai ende do të ketë mundësinë të bllokojë nismat ligjore të demokratëve përmes vetos presidenciale. Që në natën e zgjedhjeve, në platformën e tij Truth Social, publikoi fotografinë e një kapeleje të kuqe me mbishkrimin “Veto”.

Demokratët triumfojnë edhe në garën për Senatin
Deri më tani, republikanët kishin shumicën në Senat me 53 vende, pasi demokratët pësuan humbje të rëndë në zgjedhjet e dy viteve më parë.

Për të marrë kontrollin e Senatit, demokratëve u nevojitej të fitonin katër vende nga republikanët. Por, derisa vazhdonte numërimi i votave në disa shtete ku gara ishte e ngushtë, ata tashmë kishin siguruar pesë ndryshime të mandateve në favor të tyre.

Fitorja e parë erdhi në Karolinën e Veriut, ku triumfoi ish-guvernatori demokrat Roy Cooper. Pasoi Karolina e Jugut, ku Darlene Graham Norton, e mbështetur nga Trumpi, humbi mandatin përballë demokrates Annie Andrews.

Në Teksas, James Talarico u bë demokrati i parë pas gati 40 vjetësh që do ta përfaqësojë këtë shtet në Senatin amerikan. Ai mposhti kandidatin republikan Ken Paxton, i cili kishte mbështetjen e presidentit Trump.

Miliarderi i teknologjisë Elon Musk e kishte mbështetur fushatën e Paxtonit me më shumë se 150 milionë dollarë.
Në Kansas, Adam Hamilton i siguroi kampit demokrat vendin e parë në Senat nga ky shtet që prej vitit 1932.

Në Ohajo, demokrati Sherrod Brown fitoi vendin që dikur mbahej nga zëvendëspresidenti aktual republikan JD Vance. Ndërkohë, në Xhorxhia, demokrati Jon Ossoff, i cili më herët konsiderohej kandidat me garë të pasigurt, arriti ta mbrojë mandatin pa vështirësi të mëdha.

Në zgjedhjet e mesit të mandatit presidencial në SHBA zgjidhen të 435 anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve dhe 35 nga gjithsej 100 senatorët.

Votuesit ndëshkojnë politikat ekonomike të Trumpit
Zgjedhjet u zhvilluan në një klimë të pakënaqësisë së madhe të qytetarëve amerikanë ndaj presidentit Trump.

Sipas një ankete të gjerë me votuesit, 62 për qind e të anketuarve e kanë fajësuar politikën e presidentit për rritjen e çmimeve në vend. Ndërkohë, 37 për qind kanë shprehur pakënaqësi me gjendjen e përgjithshme në SHBA, ndërsa 38 për qind kanë deklaruar se ndihen të zemëruar me situatën.
Ekonomia ishte çështja më e rëndësishme për 39 për qind të votuesve.

Pakënaqësia është shtuar veçanërisht për shkak të rritjes së ndjeshme të çmimeve të karburanteve, si pasojë e luftës me Iranin të zhvilluar nga administrata Trump. Në pjesët qendrore të vendit, ku tradicionalisht kanë dominuar republikanët, çmimet e karburanteve janë rritur veçanërisht shpejt, në disa raste për më shumë se 70 për qind.

Në anketë, 40 për qind e të anketuarve e kanë vlerësuar ekonominë amerikane si “jo edhe aq të mirë”, ndërsa 35 për qind e kanë cilësuar atë si të keqe.
Pothuajse dy të tretat e amerikanëve besojnë se tarifat doganore të vendosura nga Trumpi kanë dëmtuar ekonominë. Për dallim nga periudhat e mëparshme, tani më shumë amerikanë u besojnë demokratëve për menaxhimin ekonomik të vendit.

Sipas anketës, 43 për qind besojnë se demokratët janë në gjendje ta rimëkëmbin ekonominë, kundrejt 38 për qind që kanë besim te republikanët.

Në hulumtimin e realizuar për mediat e mëdha amerikane janë përfshirë rreth 100 mijë votues, raporton CNN. Përgjigjet e mbledhura gjatë ditës së zgjedhjeve janë kombinuar me ato të qytetarëve që kanë votuar paraprakisht ose përmes postës, të cilët janë anketuar online dhe përmes telefonit që nga 19 tetori.

Trumpi distancohet nga rezultati zgjedhor
Gjatë fushatës, Trumpi ishte figura qendrore e republikanëve. Ai udhëtoi vazhdimisht nga njëri shtet në tjetrin, duke përsëritur të njëjtin mesazh për mbështetësit e tij:

“Imagjinoni sikur edhe unë të isha në fletëvotim”.
Por, në mbrëmjen e zgjedhjeve, kur rezultatet nisën të tregonin humbjen e republikanëve, presidenti nuk dëshironte më të lidhej drejtpërdrejt me rezultatin. “Unë nuk isha në fletëvotim”, shkroi Trumpi.

/dw