Zeni Ballazhi – artisti kërçovar me veprimtari kombëtare dhe ndërkombëtare
Zeni Ballazhi, i lindur në vitin 1975 në Kërçovë, është një nga personalitetet e spikatura të artit bashkëkohor shqiptar, me një veprimtari të gjerë dhe shumëdimensionale si artist, kurator, dizajner, skenograf, studiues, pedagog dhe drejtues akademik.
Formimin e tij artistik e mori në Akademinë e Arteve në Tiranë, ku u diplomua në vitin 1998. Më pas, vazhdoi studimet në Fakultetin e Arteve të Universitetit të Prishtinës, ku në vitin 2000 mori gradën Magjistër i Arteve. Po atë vit, kreu një specializim në Oslo National College of the Arts në Norvegji. Në vitin 2019 përfundoi studimet doktorale në fushën e Historisë së Artit Shqiptar në Akademinë e Studimeve Albanologjike në Tiranë, ku mori titullin Doktor i Shkencave.
Për afro dy dekada, Ballazhi ishte pjesë e Galerisë Kombëtare të Kosovës, ku ushtroi detyrat e kuratorit dhe dizajnerit. Në dy periudha të ndryshme, ai shërbeu edhe si Ushtrues Detyre i Drejtorit të Galerisë Kombëtare të Kosovës, duke dhënë kontribut të rëndësishëm në zhvillimin, organizimin dhe pasurimin e veprimtarisë institucionale të këtij institucioni të rëndësishëm kulturor.
Veprimtaria e tij artistike është shtrirë përtej kufijve të hapësirës shqiptare dhe është prezantuar në një numër të konsiderueshëm ekspozitash personale dhe kolektive në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut, Norvegji, Francë, Japoni, Gjeorgji, Greqi, Slloveni, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Hungari, Austri, Kroaci, Zvicër, Turqi, Spanjë, Portugali, Korenë e Jugut, Indi dhe në vende të tjera.
Një dimension i rëndësishëm i veprimtarisë së tij profesionale lidhet edhe me skenografinë dhe drejtimin artistik në film e teatër, ku ka bashkëpunuar në produksione të ndryshme profesionale dhe ndërkombëtare. Ka qenë pjesëmarrës në festivale ndërkombëtare të filmit dhe teatrit në Maqedoni të Veriut, Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Mal të Zi, Bullgari, Norvegji, Gjermani, Mongoli, Zvicër, Ukrainë, Rumani, Dagestan, Moldavi, Egjipt, Rusi, Armeni, Spanjë dhe në vende të tjera.
Për shumë vite, ka qenë i angazhuar edhe si menaxher artistik i Festivalit Ndërkombëtar të Monodramës në Kosovë “MonoAKT”, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin dhe promovimin e skenës teatrore dhe të artit performativ në Kosovë.
Një kontribut të veçantë Ballazhi ka dhënë edhe në fushën e dizajnit të simboleve kombëtare dhe identiteteve institucionale. Ai është autor i logos “100 Vjet Pavarësi” të Republikës së Shqipërisë, për të cilën, më 26 dhjetor 2012, u nderua nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me “Medaljen e Mirënjohjes”. Është gjithashtu autor i logos dhe medaljes presidenciale “Kosova – 10 Vjet Pavarësi”, si dhe fitues i konkursit për logon “Java e Flamurit” në vitin 2021.
Ballazhi është autor i logos së Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës (2003), i logos së Universitetit “Nënë Tereza” në Shkup, si dhe i dizajnimit të një numri të konsiderueshëm medaljesh dhe titujsh nderi të Presidencës së Republikës së Kosovës. Po ashtu, ka realizuar dizajnin e disa pullave postare të Postës së Kosovës.
Në historinë e dizajnit grafik shqiptar dhe kosovar, veprimtaria e Ballazhit përbën një kontribut të veçantë, veçanërisht në fushën e identiteteve simbolike, institucionale dhe jubilare.
Në shkurt të vitit 2016, u bë anëtar i European Film Academy në Berlin. Veprat e tij janë pjesë e koleksioneve të ndryshme institucionale, ndër to Imago Mundi – Luciano Benetton Collection, Muzeu i Nënë Terezës në Shkup, si dhe koleksioni i Ministrisë së Kulturës së Republikës së Kosovës.
Krahas krijimtarisë artistike, Ballazhi është marrë edhe me kërkime shkencore, kritikë arti dhe publicistikë, duke botuar shkrime dhe studime për artistë, vepra dhe dukuri të ndryshme të artit shqiptar dhe bashkëkohor. Ka marrë pjesë gjithashtu në konferenca dhe veprimtari të ndryshme shkencore e profesionale, brenda dhe jashtë vendit.
Sot, ai vazhdon veprimtarinë akademike në Universitetin e Prishtinës, ku ushtron detyrën e profesorit të asociuar dhe prodekanit, duke kontribuar në procesin akademik dhe në formimin profesional të brezave të rinj të artistëve.
Nga Kërçova drejt skenës shqiptare dhe ndërkombëtare
Rrugëtimi i Zeni Ballazhit është dëshmi e një karriere të ndërtuar mbi talentin, punën, formimin profesional dhe përkushtimin ndaj artit dhe kulturës. Nga Kërçova, vendlindja e tij, drejt Tiranës, Prishtinës, Oslos, Berlinit dhe shumë qendrave të tjera kulturore, ai ka ndërtuar një veprimtari të pasur artistike, akademike dhe institucionale.
Përmes krijimtarisë, kërkimit shkencor, kuratorisë, dizajnit, skenografisë dhe angazhimit akademik, Ballazhi ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin dhe promovimin e artit shqiptar në hapësirën kombëtare dhe ndërkombëtare.
Zeni Ballazhi mbetet një emër që i bën nder Kërçovës dhe kulturës shqiptare. Rrugëtimi i tij dëshmon se rrënjët e forta lokale nuk janë pengesë për suksesin, por mund të shndërrohen në një burim frymëzimi për një veprimtari me jehonë të gjerë kombëtare dhe ndërkombëtare.
Nga Kërçova e tij e lindjes, drejt skenave të artit shqiptar dhe botëror, Zeni Ballazhi është një nga ata emra që dëshmojnë se talenti, dija dhe përkushtimi mund ta tejkalojnë kufirin gjeografik dhe ta kthejnë vendlindjen në pjesë të një historie më të madhe kulturore.
Shkruan: Dr. Kujtim Kasami
/tvgurra
