Migrimi zbraz fshatrat, arat dhe fushat pa pronarë!

Me emigrimin dhe zbrazjen e zonave rurale, gjithnjë e më shumë prona në Maqedoninë e Veriut po mbesin pa dokumentacion të rregulluar dhe pa evidencë të përditësuar. Shumë ara, parcela dhe objekte të trashëguara prej vitesh vazhdojnë të figurojnë në emër të gjeneratave të vjetra, ndërsa trashëgimtarët shpesh përballen me procedura të komplikuara gjatë shitjes, trashëgimisë apo legalizimit të tyre. Pikërisht për këtë arsye, Oda e Gjeodetëve dhe Oda Ekonomike e Maqedonisë së Veriut nisën javën e kaluar fushatën socio-ekonomike “Kontrolloni. Konfirmoni. Zotëroni. Prona juaj, siguria juaj”, e cila synon të rrisë ndërgjegjësimin publik për rëndësinë e rregullimit dhe mbrojtjes së të drejtave të pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme.

Fushata iu drejtua si qytetarëve ashtu edhe personave juridikë, me fokus te rëndësia e regjistrimit të saktë të pronës, menaxhimit të saj dhe shmangies së problemeve juridike që mund të lindin nga dokumentacioni i papërditësuar. Në kuadër të promovimit të saj morën pjesë anëtarët e Bordit Drejtues të Odës së Gjeodetëve, ndërsa të pranishmëve iu drejtua edhe kryetari i Odës, Nikolla Ribaroski.

Për gazetën KOHA, gjeodetja dhe profesoresha në shkollën “Zdravko Cvetkovski”, Rozafa Ferati, thotë se kjo çështje është bërë veçanërisht e rëndësishme për vende si Maqedonia e Veriut, ku një numër i madh qytetarësh jetojnë jashtë vendit ose janë larguar nga zonat rurale. “Sot kjo çështje është bërë shumë e rëndësishme, sidomos për vende si Maqedonia e Veriut ku një numër i madh njerëzish jetojnë jashtë vendit ose janë larguar nga zonat rurale. Shpesh pronat mbesin pa u kontrolluar për vite me radhë dhe ndodh që dokumentacioni të mos jetë i përditësuar. Më vonë kjo sjell probleme, sidomos kur prona duhet të shitet, të trashëgohet apo të legalizohet”, deklaron Ferati.

Sipas saj, një nga problemet më të shpeshta lidhet me trashëgiminë dhe mosregjistrimin në kohë të ndryshimeve që ndodhin me pronën. Shumë familje, thotë ajo, nuk i përfundojnë procedurat e trashëgimisë menjëherë, duke bërë që prona të mbetet për vite të tëra në emër të gjyshërve apo prindërve. “Shpesh hasim raste ku prona figuron ende në emër të personave të ndjerë, ose ku gjendja në terren nuk përputhet me atë që evidentohet në kadastër shtetërore. Këto gjëra krijojnë pasiguri juridike dhe procedura shtesë për qytetarët”, thekson ajo.

Ferati sqaron se probleme të shumta paraqiten edhe me kufijtë e parcelave, sidomos në zonat rurale ku kufijtë shpesh janë përcaktuar vetëm përmes marrëveshjeve mes fqinjëve dhe jo përmes matjeve profesionale. “Në zonat rurale shpesh kufijtë janë përcaktuar vetëm sipas marrëveshjeve mes fqinjëve dhe jo me matje profesionale. Me kalimin e kohës kjo sjell mosmarrëveshje, ndërsa ndonjëherë rastet mund të përfundojnë edhe në gjykatë”, deklaron Ferati.

Sipas saj, ndodh shpesh që objektet të jenë ndërtuar, por të mos jenë evidentuar në kadastër, ose parcelat të jenë ndarë pa procedura të rregullta, gjë që më pas krijon vështirësi gjatë shitblerjes, legalizimit apo procedurave të tjera administrative. Ajo apelon që qytetarët të mos i lënë pronat pa dokumentacion teknik dhe juridik të rregulluar, pasi çdo ndryshim që ndodh me pronën duhet të regjistrohet në kohë në kadastër. “Çdo ndryshim që ndodh me pronën duhet të regjistrohet me kohë në kadastër, qoftë trashëgimi, shitje, ndarje parcele apo ndërtim objekti. Procedurat e trashëgimisë duhet të përfundojnë sa më shpejt dhe të mos shtyhen për vite. Sa më gjatë të lihet një pronë pa u rregulluar juridikisht, aq më shumë komplikime krijohen më vonë për familjarët”, tha ajo.

/(koha.mk)