Bledar Milaqi në “Zërat e Iliridës”: A mund të kthehet protesta në një lëvizje të re politike në Shqipëri ?

Në bisedë me Arbër Bajramin, përfaqësuesi i “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” foli për kërkesat e protestuesve, rolin e diasporës, reagimin e institucioneve dhe mundësinë që pakënaqësia qytetare të marrë një përfaqësim të ri politik.
A mund të kthehet zëri i protestës në një lëvizje të mirëfilltë për ndryshim politik në Shqipëri? Dhe çfarë roli mund të luajë diaspora në këtë proces? Këto ishin disa nga çështjet kryesore të trajtuara në podcastin “Zërat e Iliridës”, ku Arbër Bajrami zhvilloi një bisedë me Bledar Milaqin nga lëvizja “Diaspora për Shqipërinë e Lirë”.

Gjatë intervistës, Milaqi u ndal te protestat që po zhvillohen në Tiranë, kërkesat e qytetarëve dhe pakënaqësia e akumuluar ndaj klasës politike. Sipas tij, kërkesa kryesore e protestuesve është dorëheqja e kryeministrit Edi Rama dhe krijimi i një qeverie tranzitore. Në mesin e kërkesave të tjera ai përmendi edhe ndryshimin e kuadrit zgjedhor, krijimin e kushteve për zgjedhje më të drejta dhe kundërshtimin e disa nismave ligjore që, sipas tij, cenojnë interesin publik.

Protesta përtej ndarjeve tradicionale politike
Një nga pikat ku Milaqi u ndal veçanërisht ishte karakteri i protestës dhe përbërja e saj. Ai e përshkroi atë si një mobilizim që nuk kufizohet vetëm te një grup apo një krah politik, por përfshin të rinj, studentë, qytetarë të shtresave të ndryshme, aktivistë dhe njerëz që kërkojnë ndryshim.

Sipas tij, refuzimi i sloganit dhe logjikës tradicionale politike, i shprehur edhe përmes thirrjeve “Rama në burg, Berisha në burg”, pasqyron pakënaqësinë ndaj një klase politike që, në perceptimin e protestuesve, ka dominuar skenën shqiptare prej vitesh.

Milaqi vlerësoi si një prej veçorive pozitive të protestës faktin se ajo nuk ka një drejtues të vetëm apo një zëdhënës që e përfaqëson të gjithën. Sipas tij, kjo natyrë më e decentralizuar dhe pluraliste e bën më të vështirë përvetësimin e protestës nga interesa të caktuara politike.
Në analizën e tij, pakënaqësia qytetare lidhet me një sërë problemesh të akumuluara: korrupsionin, përqendrimin e pushtetit, dobësimin e konkurrencës ekonomike, ndikimin e interesave private në vendimmarrje dhe mungesën e besimit te institucionet.

Kritika ndaj reagimit të institucioneve
Një pjesë e rëndësishme e bisedës iu kushtua edhe reagimit të policisë dhe institucioneve ndaj protestuesve.

Milaqi ngriti akuza për përdorim joproporcional të forcës dhe për mungesë të qasjes së deeskalimit gjatë përballjeve me protestuesit. Ai solli në vëmendje edhe përvojën e tij në Gjermani, duke argumentuar se menaxhimi policor i protestave duhet të mbështetet te protokollet që synojnë uljen e tensioneve dhe shmangien e përshkallëzimit.

Sipas deklarimeve të tij, lëvizja “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” ka ndërmarrë hapa ligjorë pranë SPAK-ut lidhur me atë që e konsideron dhunë ndaj protestuesve. Ai tha gjithashtu se organizata ka dokumentuar mbi 140 raste të shkeljeve të pretenduara dhe se ka përcjellë raporte pranë institucioneve dhe organizatave ndërkombëtare, përfshirë Amnesty International, Komisionerin e OKB-së për të Drejtat e Njeriut dhe Komisionerin për të Drejtat e Njeriut të Këshillit të Evropës.

Këto janë pretendime dhe të dhëna të paraqitura nga Milaqi gjatë intervistës.
Diaspora, nga solidariteti te ndikimi konkret
Një tjetër temë qendrore ishte roli i shqiptarëve jashtë vendit. Milaqi theksoi se jehona e protestave nuk është kufizuar vetëm në Shqipëri, por është shtrirë edhe në komunitetet shqiptare në disa vende evropiane, ku janë organizuar tubime dhe aktivitete solidarizuese.

Ai përmendi organizime në Gjermani, Bruksel, Irlandë, Holandë dhe Itali, duke e cilësuar diasporën si një faktor që mund të kontribuojë jo vetëm përmes pjesëmarrjes në protesta, por edhe me ekspertizë profesionale, nisma ligjore dhe sensibilizim të institucioneve ndërkombëtare.

Sipas tij, diaspora nuk duhet të mbetet vetëm një mbështetëse simbolike e zhvillimeve në Shqipëri. Ajo mund të luajë rol më të drejtpërdrejtë në mbrojtjen e interesit publik dhe në kërkesën për llogaridhënie institucionale.

A po lind një alternativë e re politike?
Ndoshta një nga momentet më interesante të intervistës ishte diskutimi mbi mundësinë që protesta të marrë një përfaqësim politik të organizuar.

Milaqi tha se “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” është një lëvizje politike, por jo partiake, dhe se ekziston mundësia që, nëse qytetarët, studentët dhe grupet e interesit e shohin të nevojshme, të diskutohet edhe krijimi i një force të re politike.
Megjithatë, ai theksoi se një organizim i tillë nuk mund të ndërtohet vetëm mbi pakënaqësinë ndaj qeverisë aktuale. Sipas tij, nevojitet një vizion i qartë për vendin, një mision i përbashkët dhe vlera që mund të bashkojnë shoqërinë, pa krijuar ndarje të reja.

Duke përdorur krahasimin me krijimin e një startup-i, Milaqi shpjegoi se çdo lëvizje e re kalon fillimisht në një fazë diskutimesh, idesh dhe organizimi, përpara se të marrë një formë të qëndrueshme. Ai nënvizoi rëndësinë e konsultimit me studentët, shoqërinë civile dhe grupet e ndryshme të interesit.

Në fund të bisedës, ai bëri të ditur se organizata ka zhvilluar asamblenë e saj të përgjithshme dhe se është zgjedhur një kryesi e re. Sipas tij, “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” synon të vazhdojë veprimtarinë si organizatë demokratike, politike dhe jopartiake, duke mbështetur kauzat që i konsideron të drejta në Shqipëri.

Një debat që shkon përtej protestave
Biseda në “Zërat e Iliridës” nuk u kufizua vetëm te zhvillimet e ditës apo te kërkesat e protestuesve. Ajo preku edhe një çështje më të gjerë: nëse pakënaqësia e shprehur në rrugë mund të shndërrohet në një alternativë konkrete për të ardhmen politike të Shqipërisë.

Mesazhi që përcolli Milaqi ishte se ndryshimi nuk mund të mbështetet vetëm te kundërshtimi i një qeverie apo i një partie, por kërkon organizim, bashkëpunim dhe një vizion të përbashkët për vendin.
Mbetet për t’u parë nëse energjia e protestave do të arrijë të marrë formën e një organizimi të ri qytetar e politik. Por një gjë është e qartë nga temat e trajtuara në këtë intervistë: debati për të ardhmen e Shqipërisë po përfshin gjithnjë e më shumë edhe diasporën, e cila kërkon të ketë një rol më aktiv në zhvillimet e vendlindjes.

VIDEO:

/ms