Nga Drugova e Kërçovës në udhëheqjen politike shqiptare në Maqedoni !

Mitat Emini, i njohur në dokumente edhe si Mithat Emini, është një nga personalitetet që lidhen me periudhën e organizimit politik të shqiptarëve në Maqedoni në fund të viteve tetëdhjetë dhe gjatë viteve nëntëdhjetë të shekullit XX.
Me prejardhje nga fshati Drugovë i Kërçovës, jetën dhe shkollimin e tij i lidhi edhe me Tetovën, një prej qendrave më të rëndësishme të arsimit, kulturës dhe veprimtarisë politike shqiptare në Maqedoni.
Angazhimi në lëvizjen politike shqiptare
Periudha e fundit e viteve tetëdhjetë shënoi një kthesë të rëndësishme në jetën politike të shqiptarëve në Maqedoni. Në kushtet e krizës së sistemit monist dhe zhvillimeve demokratike në hapësirën e ish-Jugosllavisë, filluan përpjekjet për organizimin e një subjekti politik shqiptar.
Në këtë proces u përfshi edhe Mitat Emini. Emri i tij përmendet ndër aktivistët e hershëm që kontribuuan në organizimin e lëvizjes politike e cila çoi drejt themelimit të Partisë për Prosperitet Demokratik (PPD), më 15 prill 1990.
Ky angazhim e vendosi Eminin në mesin e veprimtarëve të brezit që morën përgjegjësi për organizimin politik dhe përfaqësimin institucional të shqiptarëve në Maqedoni.
Sekretar i përgjithshëm i PPD-së
Me konsolidimin e strukturave partiake, Mitat Emini mori një përgjegjësi të rëndësishme, duke ushtruar funksionin e sekretarit të përgjithshëm të Partisë për Prosperitet Demokratik.
Pozita e tij dëshmohet edhe në konferencën për shtyp të PPD-së, të mbajtur më 10 nëntor 1992 në Shkup, ku ai ishte i pranishëm krahas kryetarit Nevzat Halili, nënkryetarit Sami Ibrahimi dhe anëtarëve të tjerë të udhëheqjes partiake.
Funksioni i sekretarit të përgjithshëm kishte rëndësi të veçantë në organizimin e jetës së brendshme partiake, koordinimin e strukturave dhe realizimin e vendimeve politike.
Në atë periudhë, PPD-ja ishte një nga subjektet kryesore të përfaqësimit politik të shqiptarëve në Maqedoni.

Një periudhë e vështirë: Afera e armëve
Një kapitull i rëndësishëm dhe njëkohësisht i ndërlikuar në jetën politike të Mitat Eminit është rasti i njohur si “Afera e armëve”.
Në janar të vitit 1994, ai u arrestua në kuadër të procesit që kishte përfshirë edhe disa funksionarë dhe aktivistë të tjerë shqiptarë. Të akuzuarit dyshoheshin për organizimin e një strukture të armatosur dhe veprimtari të cilat autoritetet e atëhershme i cilësonin si kërcënim ndaj shtetit.

Procesi gjyqësor u zhvillua gjatë vitit 1994 dhe Mitat Emini u dënua me tetë vjet burgim.
Megjithatë, ky proces mbetet një prej rasteve më të diskutuara në historinë politike të shqiptarëve në Maqedoni. Human Rights Watch, në raportin e vitit 1996, dokumentoi probleme serioze lidhur me respektimin e të drejtave procedurale të të akuzuarve, përfshirë kufizimet ndaj mbrojtjes dhe trajtimin gjatë hetimeve.

Raporti evidenton gjithashtu se avokati Savo Kocarev kishte vënë në pikëpyetje mjaftueshmërinë e provave që e lidhnin Eminin me pozitën e komandantit të një strukture paraushtarake.
Në janar 1995, Gjykata e Apelit ua uli dënimet të dënuarve për nga dy vjet. Më 1 gusht 1995, Mitat Emini u lirua në kuadër të amnistisë.

Rëndësia historike e veprimtarisë së tij
Rrugëtimi politik i Mitat Eminit duhet parë në kontekstin e zhvillimeve të përgjithshme të shqiptarëve në Maqedoni gjatë periudhës së tranzicionit politik.
Ai i përket brezit të aktivistëve që u angazhuan në një kohë kur organizimi politik shqiptar kërkonte përkushtim, përgjegjësi dhe përballje me rrethana të ndërlikuara shoqërore e politike.
Prejardhja e tij nga Drugova e Kërçovës dhe lidhja e tij me Tetovën përmes jetës dhe shkollimit përfaqësojnë dy hapësira të rëndësishme të jetës shqiptare në Maqedoni, ndërsa veprimtaria në udhëheqjen e PPD-së e vendosi në një pozitë me përgjegjësi në historinë e organizimit politik shqiptar.

Përmbyllje
Historia e Mitat Eminit është një pjesë e historisë më të gjerë të organizimit politik shqiptar në Maqedoni. Ajo përfshin angazhimin në periudhën e pluralizmit politik, ushtrimin e funksioneve të rëndësishme partiake dhe përballjen me një proces gjyqësor që la gjurmë në zhvillimet politike të asaj kohe.

Mitat Emini di të mbrohet nga paraja!
Thonë se asesi nuk ka pranuar që të marrë qoftë edhe një dinar të vetëm për punën që ka bërë si sekretar partie, edhe pse i është ofruar paga mujore. “Nuk mund të thuhet se s’ka nevojë për shkak se bëhen shumë vite qëkur është përjashtuar nga puna e gjykatësit që edhe sot e kësaj dite shpreson se do t’i kthehet profesionit për të cilin ka ëndërruar më së shumti në jetë – të jetë gjykatës autoritativ”.

Mithat Emini: Më ka lodhur tejet shumë kjo punë, gati që e kam harruar edhe familjen. Vajza më studion në Prishtinë, e djali në Zagreb. Kam qenë shpeshherë gjatë këtyre muajve edhe në njërin edhe në tjetrin qytet dhe rrallë kam mundur t’i shoh, edhe atë vetëm t’i shoh. Jo rrallë mendoj për veten: ku jam, çka bëj, a mund t’i dal në skaj duke çuar jetë të këtillë?!
Shikoni, juristi ka rregull jete, dihet kur punon, dihet kur lexon, dihet kur përkujdeset ndaj familjes. Ndonjëherë mendoj se po të jetë dita edhe një herë më e gjatë se ç’është, nuk më del vetëm për punët e sekretarit të PPD-së. Vetëm më vie turp se do të më quanin dezertor, përndryshe isha kthyer çfarëdo pune të profesionit…

Si dukej Mithat Emini?
-Thatanik, i veshur gjithherë me elegancë, për nga lëvizjet të gjason në ndonjë atlet, ndonëse trup të tillë nuk ka, edhe sytë të bëhet se i lëvizin vazhdimisht, me mprehtësi shikimi herë-herë agresiv, s’është prandaj çudi që pas disa paraqitjeve në Televizionin e Shkupit, së bashku me liderët e partive tjera, jo vetëm prej shqiptarëve, por edhe prej maqedonëve më ekstremë do të mund të dëgjosh se Mithat Eminin mund ta duash apo të mos e duash, mund të pajtohesh me atë që thotë apo mund të mos pajtohesh fare, thjesht mund edhe ta urresh, mirëpo ai edhe në paraqitjet publike edhe në përditshmërinë politike, edhe në raportet private me njerëz së paku të detyron që ta respektosh.)

“Tetova ka veteranë të çështjes shqiptare që prej luftës së fundit, ka edhe shumë njerëz me kapital të burgut për këtë çështje, ka edhe intelektualë me vepra të botuara letrare e shkencore, ka edhe politikanë të regjur, ka edhe të tillë që dinë më së miri, mbase ndër gjithë shqiptarët se ç’është biznesi, si bëhet ai, si krijohet pasuria, ka edhe të ashtuquajtur energji intelektuale rinore.

Megjithëkëtë, na bëhet se të rrallë janë ata që me të gjitha këto struktura të rëndësishme njerëzish dinë të vënë komunikim të mirëfilltë edhe më të rrallë janë ata që mund t’i mobilizojnë tërë këto energji në projeksione të rëndësishme shoqërore a kombëtare. Kjo kohë është e njerëzve të tillë jo vetëm ndër shqiptarët e Maqedonisë. Jo vetëm ndër shqiptarët e Kosovës.
Problemi ynë njëmend ka specifikacione, njëmend në to gjithësesi duhet llogaritur, mirëpo si tha një kardiolog i njohur, problemi është se, të shërohet zemra duke mos dëmtuar asnjë pjesë të trupit !” – përfundon citimi.
Shkruan: Dr. Sc. Kujtim Kasami

/tvgurra