Kërçova, “qyteti i teqeve”

Kërçova njihet jo vetëm për historinë e saj të lashtë, por edhe si një nga qendrat më të rëndësishme të tarikateve islame në Maqedoninë e Veriut. Për shkak të numrit të madh të teqeve që kanë vepruar ndër shekuj, qyteti është quajtur shpesh edhe “Qyteti i Teqeve”, një emërtim që pasqyron rëndësinë e tij në jetën fetare dhe kulturore të rajonit.

Historia e Kërçovës shtrihet në disa periudha të rëndësishme. Në kohën ilire qyteti njihej me emrin Uskana, gjatë periudhës bizantine si Kitsavis, ndërsa në burime të tjera historike përmendet edhe si Katin Grad.

Në vitin 1385, Kërçova ra nën administrimin osman pas ardhjes së Lala Shahin Pashës. Në fillim nuk pati ndryshime të mëdha në përbërjen e popullsisë, por me kalimin e kohës dhe me veprimtarinë e tarikateve, veçanërisht atyre Halveti dhe Bektashi, islami u përhap gjerësisht dhe qyteti u shndërrua në një qendër të rëndësishme të jetës sufiste.
Edhe sot, në Kërçovë vazhdojnë të jenë aktive katër teqe që datojnë nga periudha osmane, duke ruajtur traditat shpirtërore dhe kulturore të trashëguara brez pas brezi.

Teqeja Halveti Hayati Baba
Një nga teqet më të njohura është Teqeja Halveti Hayati Baba, e cila i përket degës Hayatiyye të tarikatit Halveti. Sipas traditës, themeluesi i kësaj dege, Pir Mehmet Hayati, kishte ardhur në Kërçovë gjatë shekullit XVIII dhe kishte qëndruar për disa muaj në qytet. Gjatë kësaj kohe ai u takua me hoxhën e qytetit, Ahmet Fitos, i cili iu bashkua tarikatit dhe xhaminë ku shërbente e shndërroi në teqe.

Që nga themelimi i saj, kjo teqe ka pasur rreth 30 udhëheqës shpirtërorë, ndërsa gjashtë prej tyre kanë qenë nga familja Selimoski, e cila vazhdon ta udhëheqë edhe sot.
Në teqe vazhdojnë të ruhen ritualet tradicionale të tarikatit. Çdo të enjte në mbrëmje zhvillohet dhikri, ndërsa besimtarët mblidhen rregullisht edhe pas namazeve për lutje dhe përkujtim të Zotit. Një traditë e veçantë është edhe falja e namazit të tehexhudit, që vazhdon të praktikohet prej shumë vitesh.

Teqetë e tjera historike
Përveç Teqes Hayati Baba, në Kërçovë ndodhen edhe disa teqe të tjera me rëndësi historike.
Teqeja Çullu Baba lidhet me një rrëfim popullor sipas të cilit një baba kishte premtuar se do të ndërtonte një vend të shenjtë nëse fëmija i tij shërohej nga sëmundja. Pas shërimit, ai e mbajti premtimin dhe ndërtoi teqenë, e cila mbetet pjesë e trashëgimisë shpirtërore të qytetit.

Teqeja Shejh Selim, e themeluar rreth vitit 1720, ishte pjesë e një misioni të tre vëllezërve, të cilët ngritën teqe në Radovish, Kërçovë dhe Strugë, me synimin për të përhapur mësimet e tarikatit në të gjithë rajonin.

Në qytet gjendet gjithashtu edhe një teqe e tarikatit Bektashi, që dëshmon për bashkëjetesën dhe zhvillimin paralel të traditave të ndryshme sufiste në Kërçovë.

/aa.com.tr