Gazeta prestigjioze Forbes shkruan për Kërçovarin Dr. Florim Cuculin

Vonë në mbrëmje, mes dy konsulta­ve, Florim Cuculi gjen kohë për një bisedë. Shefi i kardiologjisë në Spitalin Kantonal të Lucernës konsiderohet si një nga kardiologët më të profilizuar të Zvicrës; dhe si dikush që e vë në pikëpyetje sistemin. Pse për të e ardhmja e mjekësisë ndodhet edhe jashtë spitalit – dhe pse zemrat e grave rrahin ndryshe.

Gjatë bisedës bëhet shpejt e qartë se Florim Cuculi nuk është vetëm mjek me shpirt e trup, por mendon edhe si sipërmarrës. Për të, këto dy role nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën, përkundrazi plotësohen. “Dua t’u ofroj pacienteve të mi një ‘flluskë’, në të cilën hyjnë dhe ku nuk ka asnjë arsye të largohen,” thotë ai. Bëhet fjalë për një sistem që shkon përtej ndërhyrjes klasike. Kush trajtohet te Cuculi për probleme të zemrës, duhet të kuptojë edhe se si funksionon shëndeti në tërësi – dhe si ruhet ai: duhanpirësit kronikë marrin programe ç’duhansimi, pacientët e infarktit njohin sërish rëndësinë e lëvizjes, njerëzit me frikë nga rikthimi marrin mbështetje psikologjike. “Zemra kurrë nuk funksionon e izoluar,” thotë Cuculi. “Ajo lidhet me zakonet tona, emocionet tona; me mënyrën se si jetojmë.”

Cuculi është i bindur se spitalet zvicerane janë të forta, por të ngurta. Ai dëshiron të kontribuojë që ato të bëhen më fleksibile. “E shoh rolin e spitalit në të ardhmen ndryshe. Ndërhyrjet e mëdha duhet të mbeten në spital, pa diskutim. Por kontrollet, këshillimet, parandalimi – mund të zhvillohen edhe jashtë.” Cuculi i sheh institucione si Spitali Kantonal i Lucernës, ku punon, si qendra që bashkëpunojnë dhe plotësohen nga ‘satelitët’, duke u fokusuar kështu në thelbësoren. Kjo do të përmirësonte proceset dhe do të rriste cilësinë e shërbimit për pacientët. “Nëse vjen në spital, atëherë duhet të jetë diçka e madhe ose e rrezikshme,” thotë ai.

Një sistem i tillë do të kishte edhe një avantazh tjetër: mjekët që punojnë në spital mund të krijojnë një burim shtesë të ardhurash. Sepse megjithëse zakonisht janë shumë të kënaqur në sektorin publik spitalor, tundimi i fitimeve të mjekësisë private mbetet një temë. Në idenë e Cuculit, mjekët nuk do të duhej të kalonin të gjithë kohën fizikisht në spital dhe kështu mund të ndiqnin edhe pacientë jashtë: “Duhet të ndalojmë së shtiruri se është joetike që një mjek dëshiron të fitojë mirë. Jetojmë në një vend kapitalist. Duhet ta ndërtojmë sistemin në mënyrë që ekselenca të shpërblehet.”

Me pak fjalë: një model që shpërblen performancën pa dobësuar spitalin publik. “Nëse i kufizojmë tepër mjekët më të mirë, ata largohen. Dhe bashkë me ta humbet edhe dijenia,” shton Cuculi.

Por Cuculi nuk dëshiron të përmirësojë vetëm strukturën, por edhe mënyrën se si mendohet medicina në përgjithësi dhe kardiologjia në veçanti. Një pikë e dukshme është trajtimi i burrave dhe grave – një temë që ka marrë rëndësi vitet e fundit. Mjekësia për shekuj me radhë është bazuar te trupi mashkullor; studimet dhe rezultatet janë parë vetëm nga ky këndvështrim. Që gratë, për arsye të ndryshme, kanë nevoja të tjera, po hyn vetëm tani në vetëdijen mjekësore.

Pikërisht këtë temë trajtoi Cuculi edhe si folës në Forbes Women’s Summit në Cyrih. Tema e tij: “Një zemër e thyer – vështrime në shëndetin kardiak të grave”. Para mbi 250 dëgjueseve ai foli për sindromën Takotsubo, të njohur si “zemra e thyer”; një dobësim i zemrës i shkaktuar nga stresi, që prek pothuajse vetëm gra – dhe që u përshkrua vetëm në vitin 1990. “Një sëmundje që me gjasë ka ekzistuar po aq gjatë sa njerëzimi – dhe megjithatë u zbulua vetëm së fundmi,” tha ai në skenë. Për të, kjo është shembull i pikave të verbra të mjekësisë: “Shumica e studimeve të zemrës në dekadat e fundit janë bërë te burrat. Ne i zbatojmë rezultatet te gratë – dhe pastaj çuditemi nga rezultatet më të dobëta.”

Ai kërkon një mjekësi të diferencuar, e cila trupat femërorë nuk i trajton si devijim, por si pikënisje. “Duhet të ndalojmë së trajtuari të gjithë njësoj. Duhet t’i trajtojmë drejt – dhe kjo nuk është e njëjta gjë.”
Ne kemi mësuar në mjekësi të masim gjithçka. Tani duhet të mësojmë sërish të dëgjojmë.
— Florim Cuculi

Cuculi tregon për paciente pas menopauzës që ankohen për presion në gjoks, megjithëse zemra e tyre është e shëndetshme. “Ne u themi: ‘Nuk keni asgjë.’ Por ato kanë diçka – vetëm se është diçka tjetër.” Ai kërkon më shumë bashkëpunim mes kardiologëve dhe gjinekologëve: “Na duhet një ambulancë e përbashkët kardiologjike-gjinekologjike. Duhet të mësojmë se çfarë u bën mirë vërtet grave. Ndoshta janë hormonet, ndoshta preparatet bimore, ndoshta të dyja. Por duhet ta hulumtojmë.”

Florim Cuculi ka lindur në Maqedoninë e Veriut dhe erdhi në Zvicër në moshën 14-vjeçare. Që herët e dinte se donte të studionte mjekësi – jo sepse kishte shumë mjekë rreth vetes (ai është akademiku i parë në familjen e tij), por sepse e magjepste bashkimi i precizionit me humanitetin. Ai studioi në Universitetin e Bazelit, kaloi tre vjet në Oxford University Hospital dhe në vitin 2012 filloi si mjek i lartë në Spitalin Kantonal të Lucernës. Në vitin 2018 u bë bashkë-shef i kardiologjisë, dhe që nga viti 2023 është shef i saj.

Qysh herët ai u përball me pyetjen rreth strukturës: Si mund të krijohet një mjekësi që është njëkohësisht ekselente dhe njerëzore? Në vitin 2019 mori drejtimin e Cardio Center Luzern – dhe nisi të zbatonte idetë e tij në praktikë. Cuculi i konsideron klinikat ambulatore si pjesë të “flluskës” së tij – një rrjeti rreth Cardio Center Luzern, ku njerëzit ndiqen afatgjatë.

Sot Cuculi drejton një nga qendrat më moderne të zemrës në Zvicër. Ai operon vetë, vazhdon të hulumtojë terapi të reja dhe mendon si sipërmarrës. Vizionin e tij e sheh përtej kardiologjisë: ai imagjinon një mjekësi që i afrohet më shumë njeriut. Se ai interesohet për më shumë se vetëm mjekësinë, e tregon edhe një rol tjetër: si anëtar i Advisory Board, ai jep ide për zhvillimin e shërbimit të pavarur financiar zviceran smzh.

Sepse për Cuculin shëndeti nuk është luks, por kusht themelor. “Shëndeti është kapitali ynë më i rëndësishëm,” tha ai gjatë paraqitjes në Forbes Women’s Summit – “pa shëndet nuk funksionon asgjë; as profesion, as familje, as jeta.” Dhe këtë duhet ta kuptojnë më mirë edhe institucionet: “Ne kemi mësuar në mjekësi të masim gjithçka,” thotë ai. “Tani duhet të mësojmë sërish të dëgjojmë.”

/forbes.swiss