Përurimi i bustit të Gjergj Kastriot Skenderbeut në Kërçovë më vitin 1941

Dita e Njizet e Tetë Nanduerit, përvjetori i pa mvarsis kombëtare u kremtue në kët qendër dhe nëkrahinë me atë solemnitet dhe me atë thjeshtësie që e lypin çasti dhe rrethanat. Nuk u vërtetue asnjingjarje që mund të prishte rregullin dhe kuptimin e ditës. Populli i Kërçovës me autoritetet Civile dheushtarake muern pjesë me enthuzjasmë të disiplinuar në manifestimet dhe ceremonitë që u zhvilluennë dy faltoret.

Për të vleftësuar këtë ditë historike dhe përkujtimore e para që vërtetohet në malet ektyne visevet sa po të liruara nga robrija e dy kombeve azjatik. Popullata e gjithë krahinës dhe e qytetitçfaqi nji bust përmendore të Skënderbeut.

Ky bust i skalitur prej skulptorit kombëtarë Odhise Paskalit,u ngrit në vendin ku deri at ditë qëndronte busti përmendor i Pjetrit të Parë të Serbies, i cilli ishngrehur në kohën e sundimit serb në Kopshtin e kalasë që ngrihet përmbi qytet. Shpenzimet upërballuan nga populli i qytetit e i krahinës, i cilli me nji spontanitet i denjë për admirim mblodhi meanën të nji nënshkrimi popullor shumën e nevojshme për blemjen e Monumentit të vogël. Busti nëfjalë u suell nga Tirana nga nji Komisjon i zgjedhur nga parija e vendit në të cillën merrte pjesë njiantarë i këshillit Bashkijak.

Përmendorja në fjalë mbriti në këtë qytet bashkë me autorin Prof. Paskali,në mbrëmje të ditës 27 dhe para dreke të 28 Nanduerit u vendos në pjedestalin ku ngrihesh busti iPjetrit të Serbies. Në zbulimin muernë pjesë gjithë autoritetet civile e ushtarake, Nëpunësat e shtetit,organizat e djelmërisë, fëmijët e Shkollës dhe popullata e qytetit.

Në këtë rast, jashtëzakonisht solemndhe i kuptimshëm, i nënshkruari mbajti nji fjalim të shkurtën në të cillin u theksua kuptimi i ditësHistorike dhe përkujtimore dhe u ekzaltua ftyra e shkëlqyeshme, legjendare e të madhit HeroKombëtar, duke përfituare nga dita dhe nga rasti u pa e arsyeshme dhe e domosdoshme zëvendësimi injë pllake të mermertë, e vendosur në qendër të qytetit që përkujtonte hyrjen e trupave Serbe nëKërçovë në vjetin 1912, me nji pllakate të mermertë në të cillën përkujtohej dita e hyrjes në këtë qytettë trupave Italjane e Shqiptare.

Mbas kësaj ceremonije të thjeshtë, në të cilin mbaji nji fjalim të shkurtën Kryetar’i Bashkisë së vendit, u titullua nji rrugë e qytetit me emnin të Kolonel Barbarulit, i ciliqe i pari komandant i fuqive Italjane që për të parën herë pat nderin të hyjë në kët qytet. PopulliKërçovës si sheje mirënjoftjeje desh të çfaqi me këtë gjeste kujtimplotë ndaj Komandantit të çquarëItalian dashurinë dhe kujtimin e tij për nji oficer që për veç ça u tha ma parë, ka zhvilluer gjatë tremuajve (kur pushtet civile ishin në dorë të autoriteteve ushtarake) një veprimtari të jashtëzakonëshmenë dobi të popullatave Shqiptare dhe të qeverisë Mbretnore Shqiptare.
***
Asht rasti të nënvizojmë kuptimi i ditës dhe sidomos zëvendësimi i bustit të Pjetrit të Parë të Serbisëme atë të Gjergj Kastriotit që i dha kuptim të lartë ditës dhe afirmojë ma shumë se çdo veprim tjetërvullnetin e popullit të mbrojë të drejtat e veta dhe veçanërisht autoritetin e Qeverisë Shqiptare.

At ditë nji grup prej elementash reprezentativ Serbe dhe Bullgarësh duke komentuar zhvillimin eceremonive dhe ngritjen e bustit, u shprehën në këtë mënyrë:
“Tani me të vërtetë këtu qenkaShqipërie! Që kurse ngrihet Skënderbeu, dmth këtu mbeti përgjithnjë Shqipnia”.

Me të vërtetë ngritja e bustit enthuzjajzmojë dhe ngriti jashtëzakonisht moralin dhe ndjenjënpatriotike të elementit shqiptar dhe dobësojë pretezat dhe shpresat e atyne që shpresojnë rikthimin eSerbëve ose ardhjen e Bullgarëve.

Lihet në gjykimin e titullarit të asaj P. T. Prefekture vlere e madhe politike e morale në dobien tonë nërastin e ngritjes të përmendores të Skënderbeut.
Nji tjetër gjest që tregon enthuzjazmin dhe gëzimin e Shqiptarvet u shpreh prej nji katundarit plak, icili kur doli në dritë figura madhështore e Kastriotit me sy të lotur thirri: “Sod edhe unë do ta heqxhokën e zezë, nuk mbajë më zie pse u lirue Shqipërija dhe u ringjallë Skënderbeu!”

/ms