Skandaloze! Një e katërta e të rinjve të moshës 15 deri në 16 vjeç në Maqedoni kanë luajtur bixhoz

Një e katërta e nxënësve të moshës 15 deri në 16 vjeç në Maqedoninë e Veriut kanë luajtur bixhoz për para gjatë 12 muajve të fundit, përkatësisht 34 përqind e djemve dhe 16 përqind e vajzave, transmeton Portalb.mk.

Grupi rinor i Asociacionit për Edukim Shëndetësor dhe Hulumtim – HERA, së bashku me Iniciativën “Hidhe zarin!”, me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Rinisë, përmes një aksioni gueril në Shkup shprehën revoltën e tyre ndaj pranisë gjithnjë e më të madhe dhe normalizimit të bixhozit dhe basteve në përditshmërinë e të rinjve.

Kazinotë, bastoret, platformat online dhe reklamat që premtojnë fitime të shpejta janë lehtësisht të qasshme, ndërsa njëkohësisht të rinjtë përballen me papunësi, pasiguri financiare, probleme të shëndetit mendor dhe dëshirë gjithnjë e më të madhe për t’u larguar nga vendi.

Ata kërkuan zbatim konsekuent të rregullativës dhe kontroll të distancës së kazinove dhe bastoreve nga shkollat, kontroll të rreptë të reklamimit të lojërave të fatit, veçanërisht në internet, rrjetet sociale dhe përmbajtjet e orientuara drejt të rinjve, verifikim efikas të moshës dhe mbrojtje të të miturve gjatë bixhozit online, si dhe që edukimi financiar, parandalimi i varësive dhe shëndeti mendor të bëhen pjesë reale e arsimit. Ata kërkuan gjithashtu shërbime falas, konfidenciale dhe miqësore për të rinjtë, për këshillim dhe mbështetje të atyre që përballen me bixhoz problematik.

“Sipas hulumtimit kombëtar ESPAD 2024, 25 përqind e nxënësve të moshës 15 deri në 16 vjeç në Maqedoninë e Veriut kanë luajtur bixhoz për para gjatë 12 muajve të fundit – 34 përqind e djemve dhe 16 përqind e vajzave. Edhe më shqetësues është fakti se, te nxënësit që luajnë bixhoz, përqindja e bixhozit problematik është rritur nga 4,5 për qind në vitin 2019 në 7,6 për qind në vitin 2024”, thonë nga Hera.

Ata shtojnë se kjo ndodh në një vend ku papunësia e të rinjve të moshës 15 deri në 29 vjeç është 23,6 përqind, ndërsa sipas Studimit për të Rinjtë të Fondacionit ‘Friedrich Ebert’, 45,3 përqind e të rinjve të punësuar nuk punojnë në profesionin për të cilin janë arsimuar. Madje, 67,7 përqind e të rinjve kanë njëfarë shkalle dëshire për t’u shpërngulur, kryesisht për shkak të standardit më të mirë të jetesës, pagave më të larta, korrupsionit dhe mundësive më të mira për punësim”, theksojnë organizatat.

Kujtojmë se më 29 qershor, Kuvendi miratoi Ligjin e ri për Lojërat e Fatit dhe Lojërat Argëtuese, me të cilin vendoset kornizë rregullatore dukshëm më e qartë dhe më e rreptë për të gjithë sektorin.

Nga Ministria e Financave thanë se me ndryshimet ligjore fillimisht parashikohet forcim i kontrollit dhe mbikëqyrjes së organizimit të lojërave të fatit, me qëllim uljen e ekonomisë gri dhe parandalimin e keqpërdorimeve financiare.

Risi është edhe vendosja e distancës të detyrueshme prej të paktën 500 metrash mes objekteve ku zhvillohen lojërat e fatit dhe shkollave fillore e të mesme, masë e cila vlerësohet si një mekanizëm për mbrojtjen e të rinjve.

Megjithatë, mbetet e paqartë se si do të zbatohet kjo dispozitë, duke pasur parasysh se në shumë qytete të vendit, madje edhe në qendër të kryeqytetit, kazino dhe bastore gjenden pothuajse përballë shkollave fillore dhe kopshteve.

Kujtojmë se ky propozim-ligj u zvarrit vazhdimisht, fillimisht pasi më 7 gusht 2025 u dorëzua në Kuvend pas miratimit nga Qeveria 16 korrik 2025, gati se një vit më vonë, në prill 2026 u tërhoq për precizim, ndërsa më pas u miratua përsëri më 12 maj nga Qeveria. Ndërsa, Kuvendi e kaloi leximin e parë më 11 qershor, ndërsa u miratua më 29 qershor.

/ts