Qyteti i Aaraut në Zvicër – Vendi ku jetoi Albert Einstein

Aarau është një qytet i vogël, por me histori të pasur, i vendosur në veri të Zvicrës, mes Cyrihut dhe Bernës. Është kryeqendra e kantonit Aargau dhe njihet për qytetin e vjetër, ndërtesat historike dhe çatitë karakteristike të dekoruara. Por Aarau lidhet edhe me një nga emrat më të mëdhenj të shkencës botërore – Albert Einstein.

Albert Einstein dhe vitet e tij në Aarau
Albert Einstein erdhi në Aarau në vitin 1895, kur ishte vetëm 16 vjeç. Ai ndoqi shkollën kantonale të Aaraut, të njohur sot si Alte Kantonsschule Aarau, ku përfundoi arsimin e mesëm dhe mori maturën në vitin 1896.

Qëndrimi i tij në Aarau ishte relativisht i shkurtër, por konsiderohet një periudhë e rëndësishme në formimin e tij. Gjatë kësaj kohe Einstein jetoi te familja e profesorit Jost Winteler. Atmosfera familjare dhe mënyra më liberale e mësimdhënies në shkollën e Aaraut ishin shumë të ndryshme nga sistemi më i rreptë shkollor që ai kishte njohur më parë.

Pikërisht me periudhën e Aaraut lidhet edhe një nga eksperimentet mendore të Einstein-it të ri. Ai kishte filluar të mendonte se çfarë do të ndodhte nëse një njeri do të mund të lëvizte së bashku me një rreze drite. Këto pyetje rreth dritës, hapësirës dhe lëvizjes do të bëheshin më vonë pjesë e rrugës intelektuale që e çoi drejt teorisë së relativitetit.

Pas maturës, Einstein u largua nga Aarau për të vazhduar studimet në Politeknikumin Federal të Cyrihut, sot ETH Zürich.

Aarau – për pak kohë kryeqyteti i Zvicrës
Aarau ka edhe një tjetër fakt interesant historik. Në vitin 1798, gjatë Republikës Helvetike, qyteti shërbeu për një periudhë të shkurtër si kryeqytet i Zvicrës. Edhe pse këtë rol e mbajti vetëm për disa muaj, kjo periudhë mbetet një pjesë e veçantë e historisë së qytetit.

Sot Aarau është kryeqendra e kantonit Aargau dhe një qendër e rëndësishme administrative, arsimore dhe ekonomike.

Një qytet i vjetër me çati të veçanta
Një nga pjesët më të bukura të Aaraut është Altstadt, qyteti i vjetër. Rrugicat, sheshet dhe ndërtesat historike i japin qendrës një atmosferë karakteristike zvicerane.

Veçanërisht të njohura janë çatitë e dekoruara të ndërtesave të vjetra. Për këtë arsye Aarau njihet edhe si “qyteti i çative të bukura” – Stadt der schönen Giebel. Kur ecën nëpër qendrën historike, mjafton të shikosh pak lart për të vërejtur pikturat dhe zbukurimet në pjesët e sipërme të shumë ndërtesave.

Nëpër qytet kalon edhe lumi Aare, një nga lumenjtë më të rëndësishëm të Zvicrës. Brigjet e tij janë të përshtatshme për shëtitje, çiklizëm dhe pushim, duke e lidhur qendrën urbane me natyrën përreth.

Aarau sot
Megjithëse nuk është ndër qytetet më të mëdha të Zvicrës, Aarau ka një pozicion shumë të favorshëm. Lidhjet hekurudhore e bëjnë të lehtë udhëtimin drejt Cyrihut, Bazelit, Bernës dhe qyteteve të tjera.

Qyteti ofron një kombinim interesant mes historisë, jetës moderne dhe natyrës. Në qendër gjenden dyqane, kafene, restorante dhe institucione kulturore, ndërsa vetëm pak minuta më larg mund të gjenden zona të gjelbra dhe shtigje përgjatë Aares.

Gjurmët e Einstein-it mbeten pjesë e historisë së qytetit
Emri i Albert Einstein-it sot njihet në të gjithë botën, por një pjesë e historisë së tij personale dhe arsimore mbetet e lidhur me Aarau-n.

Ai erdhi këtu si një adoleshent 16-vjeçar, përfundoi shkollën e mesme dhe më pas nisi rrugën drejt studimeve të larta. Askush në atë kohë nuk mund ta dinte se i riu që ecte nëpër rrugët e Aaraut do të bëhej një nga fizikantët më të famshëm të historisë.

Kjo e bën Aarau-n më shumë sesa thjesht kryeqendrën e kantonit Aargau. Është edhe një nga vendet që ruan një pjesë të historisë së rinisë së Albert Einstein-it, shumë përpara se emri i tij të bëhej sinonim i gjenialitetit dhe të njihej në mbarë botën.

/kercova.net