Mësusja Hasime Saliu njëra ndër pionieret e arsimit shqip dhe e edukimit të gjeneratave të reja në Kërçovë

Hasime Saliu (1949) është njëra ndër figurat e rëndësishme të arsimit shqip në fshatin Garanë, e cila me përkushtimin, guximin dhe dashurinë për dijen i kushtoi një pjesë të madhe të jetës arsimimit dhe edukimit të gjeneratave të reja.

Ajo lindi në vitin 1949 në fshatin Garanë, në një familje shqiptare me rrënjë dhe tradita të njohura familjare. Ishte e bija e Sadin Saliut, nga familja Letnike e Garanës. Hasimja ishte fëmija më i madh i familjes dhe kishte katër motra e një vëlla: Xhemilen, Mihanen, Kadishen dhe vëllanë Rexhep.

Hapat e parë drejt shkollimit
Rrugëtimi i saj arsimor filloi në vendlindje. Shkollimin fillor, nga klasa e parë deri në klasën e katërt, e përfundoi në Garanë të Epërme. Më pas, nga klasa e pestë deri në klasën e tetë, vazhdoi mësimet në shkollën e fshatit Garanë – Strellcë.

Me rëndësi të veçantë është se Hasime Saliu ishte pjesë e gjeneratës së parë të nxënësve që filluan klasën e pestë në këtë shkollë, në vitin shkollor 1960/61. Kjo e bën atë pjesë të historisë së hershme të zhvillimit të arsimit në këtë institucion shkollor.

Sipas kujtimeve të arsimtarit Imer Vejseli, pas gjeneratës së parë, në gjeneratën e dytë ishte edhe vetë ai, ndërsa gjeneratën e tretë e përbënte Veli Kasami me shokët e tij.

Këto të dhëna kanë vlerë të veçantë për historinë e shkollës shqipe, sepse dokumentojnë emrat dhe gjeneratat e para të nxënësve që kontribuuan në themelimin e traditës arsimore të kësaj treve.

Shkollimi i mesëm – një hap i guximshëm për kohën
Pas përfundimit të shkollimit fillor, Hasime Saliu vendosi të vazhdojë rrugëtimin e saj drejt dijes. Ajo u regjistrua në Shkollën Normale “Zef Lush Marku” në Shkup, në vitin shkollor 1964/65.

Në atë periudhë, vazhdimi i shkollimit për vajzat shqiptare nuk ishte aspak i lehtë. Për shkak të rrethanave shoqërore, ekonomike dhe traditave të kohës, numri i vajzave shqiptare që ndiqnin shkollimin e mesëm ishte shumë i vogël.
Prandaj, vendimi i Hasime Saliut për të vazhduar shkollimin në Shkup ishte një hap i rëndësishëm dhe një shembull i guximit, vendosmërisë dhe vetëdijes për rëndësinë e arsimimit.
Ajo e përfundoi Normalen në qershor të vitit 1968, duke fituar përgatitjen profesionale për t’u angazhuar në fushën e arsimit.

Nga bankat shkollore në shërbim të arsimit
Në shtator të vitit 1968, menjëherë pas përfundimit të shkollimit, Hasime Saliu filloi punën si arsimtare e mësimit klasor në shkollën e fshatit.
Kështu, ajo u kthye në vendlindje jo vetëm si një vajzë e shkolluar, por edhe si një kuadër i ri arsimor, e gatshme për të marrë përsipër një përgjegjësi të madhe shoqërore: edukimin dhe arsimimin e fëmijëve shqiptarë.
Fillimi i punës së saj shënoi një kapitull të rëndësishëm në jetën personale dhe profesionale. Përmes punës së përditshme, përkushtimit dhe dashurisë ndaj nxënësve, ajo u bë pjesë e brezit të mësuesve që ndërtuan themelet e arsimit dhe përhapjes së dijes në këtë vendbanim.

Për vite me radhë, profesioni i mësueses nuk ishte vetëm një vend pune për të, por një mision jetësor. Nëpërmjet duarve dhe përkushtimit të saj kaluan shumë gjenerata nxënësish, të cilëve u dha njohuritë e para, u mësoi shkrim-leximin, kulturën e dijes dhe rëndësinë e shkollimit.

Kontributi i saj merr edhe më shumë kuptim kur merret parasysh periudha në të cilën ajo filloi punën. Në atë kohë, arsimimi i vajzave shqiptare dhe pjesëmarrja e tyre në jetën profesionale ende përballeshin me shumë pengesa. Hasimja, me shembullin e saj, dëshmoi se gruaja shqiptare mund të jetë jo vetëm pjesëmarrëse në arsim, por edhe bartëse dhe ndërtuese e tij.

Një jetë e lidhur me dijen dhe edukimin
Hasime Saliu është e martuar dhe jeton në Bujanoc, në Luginën e Preshevës.
Edhe pse jeta e ka lidhur me një vendbanim tjetër, emri i saj mbetet i lidhur me vendlindjen, Garanën, dhe me historinë e arsimit në këtë trevë.
Rëndësia e figurës së saj nuk qëndron vetëm në faktin se ishte ndër vajzat e para që ndoqën shkollimin e mesëm, por edhe në faktin se ajo e ktheu dijen e fituar në shërbim të komunitetit. Ajo nuk u mjaftua vetëm me arritjen personale të shkollimit, por zgjodhi që përvojën dhe njohuritë e saj t’ua përcillte brezave të rinj.

Kujtimi dhe vlera historike e kësaj figure
Është e rëndësishme të theksohet se në periudhën kur Hasime Saliu ndoqi shkollimin, vajzat shqiptare që arrinin të vazhdonin shkollimin e mesëm ishin të pakta. Për këtë arsye, rrugëtimi i saj arsimor dhe profesional përfaqëson një shembull të rëndësishëm të emancipimit, përparimit dhe hapjes së rrugëve për brezat e ardhshëm.
Historia e arsimit nuk ndërtohet vetëm nga institucionet, shkollat dhe vendimet zyrtare, por mbi të gjitha nga njerëzit që punojnë me përkushtim brenda tyre. Mësuesja Hasime Saliu është njëra prej atyre njerëzve që me punën e saj la gjurmë në jetën e shumë nxënësve dhe familjeve të tyre.
Të dhënat për jetën dhe veprimtarinë e saj u mblodhën gjatë një bashkëbisedimi me arsimtarin Imer Vejseli, i cili ishte mësuesi im i parë dhe njëkohësisht pjesë e brezit të hershëm të arsimit në këtë shkollë.

Ky bashkëbisedim dëshmon edhe një herë rëndësinë e mbledhjes dhe ruajtjes së kujtimeve të mësuesve dhe dëshmitarëve të kohës. Kujtimet e tyre janë burime të çmuara për dokumentimin e historisë sonë arsimore dhe për përcjelljen e saj te brezat e ardhshëm.

Hasime Saliu meriton të kujtohet dhe të vlerësohet si njëra ndër pionieret e arsimimit të vajzave shqiptare në Garanë, si një mësuese e përkushtuar dhe si një grua që e shndërroi shkollimin e saj në një mision jetësor në shërbim të dijes, edukimit dhe përparimit të shoqërisë.
Sepse mësuesit që ua hapin dyert e dijes brezave nuk lënë pas vetëm nxënës, por lënë gjurmë që vazhdojnë të jetojnë në kujtesën e një vendi.
Shkruan: Dr.sc. Kujtim Kasami

/tvgurra