Tronditet Euroja bie në nivelin më të ulët ! Ja pse ?

Euro ka rënë në nivelin më të ulët në 17 muaj, ndërsa investitorët shqetësohen gjithnjë e më shumë për krizën e borxhit publik të Francës dhe një tronditje të re energjetike në Evropë. Monedha e vetme evropiane ra në 1.116 dollarë këtë javë, niveli i saj më i dobët që nga maji 2025. Ajo gjithashtu ka rënë për katër javë rresht. Vetëm pak muaj më parë, pamja ishte krejtësisht e ndryshme. Në janar, euro tejkaloi 1.20 dollarë dhe investitorët prisnin që Banka Qendrore Evropiane të vazhdonte të rriste normat e interesit, ndërsa dollari amerikan po humbiste tërheqjen e tij, shkruan Euronews.

Tani, në vend të optimizmit, tregjet dominohen nga frika e dy kërcënimeve të mëdha – një tronditje energjitike dhe një krizë fiskale franceze. Evropa po përballet me kosto energjie dukshëm më të larta. Furnizimet e gazit natyror të lëngshëm përmes Ngushticës së Hormuzit janë ndërprerë rëndë që nga fillimi i luftës me Iranin në fund të shkurtit, duke rritur më tej konkurrencën për dërgesat e mbetura. Çmimi referues i gazit natyror në tregun holandez TTF këtë javë arriti në rreth 73 euro për megavat-orë, që është rreth 120 për qind më shumë se një vit më parë.

Situata e rezervave nuk është inkurajuese. Më 2 tetor, objektet evropiane të magazinimit ishin 71.5 përqind të mbushura, krahasuar me 82.6 përqind në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Një goditje shtesë vjen nga nafta. Çmimi i Brent të martën ishte rreth 100 dollarë për fuçi, që është një rritje prej më shumë se 60 përqind që nga fillimi i vitit. Kostot më të larta të energjisë tashmë po ndikojnë në inflacion. Inflacioni në zonën e euros u rrit në 3.8 përqind në shtator, nga 3.2 përqind në gusht, që është niveli më i lartë që nga shtatori i vitit 2023. Vetëm çmimet e energjisë u rritën me 18.8 përqind nga viti në vit.

Zakonisht, inflacioni më i lartë mund ta shtyjë një bankë qendrore të rrisë normat e interesit. Rendimentet më të larta, nga ana tjetër, mund të tërheqin investitorët dhe të forcojnë monedhën. Por këtë herë, tregjet presin efektin e kundërt. Investitorët janë gjithnjë e më skeptikë se BQE-ja do të përgjigjet me rritje agresive të normave të interesit, pasi kostot më të larta të huamarrjes tashmë po e ngadalësojnë ekonominë. Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, tha së fundmi se banka qendrore duhet të reagojë me kujdes, duke ulur më tej pritjet për rritjet e ardhshme të normave të interesit. Euroja kështu lihet në një pozicion të pafavorshëm: inflacioni është i lartë, por nuk po sjell përfitimet e pritura të normave më të larta të interesit.

Problemi i dytë i madh është Franca. Investitorët po kërkojnë gjithnjë e më shumë rendimente më të larta për t’i dhënë hua Francës sesa Gjermanisë. Diferenca midis rendimenteve të obligacioneve 10-vjeçare të të dy vendeve javën e kaluar tejkaloi 1.4 pikë përqindjeje. Ky është hendeku më i madh që nga kriza e borxhit të eurozonës e viteve 2011 dhe 2012. Një problem shtesë është buxheti i qeverisë franceze për vitin 2027, i cili përfshin 43 miliardë euro kursime, por ende nuk ka mbështetje të sigurt parlamentare. Guvernatori i bankës qendrore franceze ka paralajmëruar se vendi rrezikon të “mbytet nga normat e interesit” nëse nuk i vë në rregull financat e tij publike.

Problemet fiskale të Francës janë veçanërisht të ndjeshme ndaj euros, sepse është një nga ekonomitë më të mëdha në eurozonë.

Sa poshtë mund të bjerë euro? Tregjet po pozicionohen gjithnjë e më shumë kundrejt monedhës evropiane dhe analistët paralajmërojnë se presioni mund të intensifikohet më tej nëse kriza e energjisë dhe e borxhit francez vazhdon. Disa parashikime tashmë po hapin hapësirë ​​që euro të bjerë drejt 1.10 dollarëve nëse investitorët vazhdojnë të zvogëlojnë ekspozimin ndaj monedhës evropiane.

Megjithatë, euroja më e dobët krijon një problem të ri për Evropën – i bën mallrat e importuara të paguara në dollarë, veçanërisht energjinë, më të shtrenjta. Kjo do të thotë që rënia e monedhës mund të rrisë më tej presionin inflacionist dhe të ulë fuqinë blerëse të familjeve evropiane.

/alsatm