Viti 2026 do të shënojë një çrregullim të ri botëror !

Pas epokës së “polikrizës”, viti 2026 shënon agimin e një çrregullimi të ri botëror, të karakterizuar nga mungesa e rregullave për shtetet dhe mbrojtjes për individët. Ky realitet ka përshkallëzuar krizat humanitare: rreth 240 milionë njerëz kanë nevojë për ndihmë. Lista e Emergjencave e IRC-së për vitin 2026 tregon se rendi ndërkombëtar pas Luftës së Dytë Botërore po shpërbëhet, i zëvendësuar nga rivalitete fuqish, aleanca të paqëndrueshme dhe marrëveshje transaksionale që minojnë bashkëpunimin global dhe lënë të pambrojturit pa mbështetje.

Sudani është shembulli më ekstrem i këtij çrregullimi: për të tretin vit radhazi kryeson listën e IRC-së dhe përballet me krizën më të madhe humanitare të regjistruar ndonjëherë. Konflikti i brendshëm është shndërruar në arenë ndërhyrjesh të jashtme dhe rivalitetesh rajonale, me pasoja shkatërruese për popullsinë civile. Mosveprimi ndërkombëtar dhe paraliza e institucioneve globale, përfshirë përdorimin e shpeshtë të vetos në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, e kanë përkeqësuar situatën.

Çmimi njerëzor është dramatik: zhvendosje masive, uri ekstreme, rritje e konflikteve dhe sulmeve ndaj civilëve, si dhe rënie e fortë e financimit humanitar. Ndërkohë, tërheqja e donatorëve dhe ulja e ndihmës po lë miliona njerëz pa shërbime jetike, duke rrezikuar edhe sigurinë shëndetësore globale.

Megjithatë, dihet qartë çfarë funksionon: ndihma direkte në para, trajtimet kundër kequshqyerjes, vaksinimi dhe veprimet parandaluese. Donatorët duhet të përqendrohen te shtetet më të brishta, të rikthejnë diplomacinë dhe mbrojtjen e civilëve, të kufizojnë pandëshkueshmërinë dhe të respektojnë të drejtën humanitare ndërkombëtare. Krizat nuk mbeten të izoluara; nëse kursi nuk ndryshon, çmimin e çrregullimit të ri botëror do ta paguajmë të gjithë.

/ms