Maqedoni bojkot masiv! Vetëm katër nga dhjetë votues dolën në zgjedhje

Jehona në zgjedhjet lokale për kryetarë komunash dhe këshilltarë këtë vit për herë të parë nuk ka arritur të tejkalojë 50 për qind, as në rrethin e parë e as në të dytin. Ky nivel pjesëmarrjeje e bën këtë proces elektoral të tetin me radhë, por me pjesëmarrjen më të ulët që nga pavarësia e vendit. Sipas të dhënave të Komisionit Shtetëror Zgjedhor (KSHZ), në rrethin e parë për kryetar komune, dalja ishte 48,30 për qind nga numri i përgjithshëm i votuesve të regjistruar.

Nga 1.832.415 votues, në kutitë e votimit u paraqitën 885.085 qytetarë. Në rrethin e dytë, sipas të dhënave të përpunuara për 98,26 për qind të votave, dalja ishte 40,46 për qind, ndërsa informacionet jozyrtare e vendosin atë në 41,24 për qind, që praktikisht do të thotë se rreth katër nga dhjetë votues të regjistruar kanë votuar, ndërsa pjesa tjetër ka qëndruar jashtë procesit zgjedhor.

Në disa komuna, diferencat ishin të mëdha, ku dalja më e lartë u regjistrua në Rosoman (79,68 për qind) dhe Llozovë (77,85 për qind), ndërsa më e ulëta në Kumanovë (35,70 për qind) dhe Shuto Orizare (32,03 për qind). Për kryetar të Qytetit të Shkupit, në rrethin e dytë votuan vetëm 35,33 për qind e qytetarëve. Nga gjithsej 474.304 votues, kutitë numëruan 167.575 fletëvotime. Jehona më e lartë ishte në Karposh (50,52 për qind) dhe Qendër (47,59 për qind), ndërsa më e ulëta në Saraj (12,27 për qind) dhe Çair (14,15 për qind). Në Gostivar, Qendër Zhupë, Mavrovë-Rostushë dhe Vrapçishtë, nuk u arrit as censusi minimal prej një të tretës së votuesve të regjistruar, gjë që detyron përsëritjen e procesit brenda 60 ditëve nga shpallja e rezultateve përfundimtare.

Apati dhe lodhje kolektive
Kjo rënie e pandalshme, sipas analistit politik Faton Alili, është pasojë e një lodhjeje të thellë politike që ka përfshirë qytetarët e të gjitha komuniteteve. Ai për gazetën KOHA tha se në një realitet të mjegulluar nga interesat e ngushta partiake, njerëzit kanë humbur besimin te përfaqësimi politik.

“Maqedonia e Veriut këto viteve të fundit ka kaluar nëpër disa tranzicione politike e ekonomike të rëndësishme për shtetin dhe qytetarët, mirëpo këtë situatë të mjegulluar në opinion me këta liderë aktualë që interesin e qytetarit e flakrojnë pa mëdyshje ka bërë që qytetarët të fillojnë t’i mendojnë pozicionet e tyre partiake si trashëgimi dhe të rimendohen edhe për dalje në zgjedhje. Qytetarët nuk pranojnë më në asnjë formë akrobacionet e tyre, si dhe demagogjitë poshtëruese gjatë periudhës. Në zgjedhjet e ardhshme po nuk patëm rifreskim të politikbërjes, kjo jehonë e rënies do të vazhdojë edhe më shumë”, theksoi Alili.

Dalja më e ulët në Kumanovë
Në Kumanovë, ku dalja ishte ndër më të ulëtat në vend (35,70 për qind), një ndër faktorët që ka ndikuar, sipas Alilit, është mungesa e investimeve kapitale dhe mosfunksionimi i decentralizimit të pushtetit vendor.

“Në Maqedoni ende e kësaj dite votohet për një betejë etnike. Duke pasur parasysh se shqiptarët në Kumanovë dhe Shkup nuk janë faktorë për determinime të skenës politike, kjo nga ana tjetër i bën shqiptarët dhe etnitë tjera të mos kenë interes për pjesëmarrje, sidomos në raundin e dytë. Në Kumanovë ka ndikuar ajo e mungesës së investimeve kapitale në tërë territorin e komunës. Mosdecentralizimi ndër vite, pa mjete të disponueshme financiare për realizimin e projekteve konkrete, ka dëshpëruar qytetarët që prapë të diskutojnë për ujë, parkingje e trotuare”, vlerëson ai.

Bojkoti në heshtje
Edhe pse partitë shqiptare u përpoqën ta paraqesin rezultatin si sukses, pjesëmarrja e ulët mbetet një paralajmërim serioz për mungesën e besimit në përfaqësimin politik. Një pjesë e madhe e elektoratit, veçanërisht të rinjtë, zgjodhën të qëndrojnë jashtë kutive të votimit, duke e kthyer heshtjen në formë qëndrimi. Kjo nuk lidhet vetëm me lodhjen nga premtimet e pambajtura, por me krizën e përfaqësimit që ka lënë qytetarët pa ndikim në vendimmarrje. Alili këtë mospjesëmarrje e sheh jo si shenjë apatie, por si protestë të heshtur ndaj sistemit ekzistues.

“Në këto palë zgjedhje qytetarët bojkotuan procesin në heshtje, disa me fleta të pavlefshme. Sot, në gjendjen që gjenden shqiptarët në këtë shtet, ku shteti i thellë bashkë me mekanizmat shtetëror mundohet që shqiptarët t’i mbivotojë në çdo palë zgjedhje, zëri ynë me kërkesat tona kombëtare për t’u bërë pjesë e këtij shteti si pjesë kruciale në vendimmarrje të barabartë duhet të ridefinohet edhe njëherë me konsensus me palën tjetër. Asnjëherë më shumë se sot ne kemi nevojë për organizim të ri politik dhe artikulim të ri kërkesash”, përfundon Alili.

Ndryshe, krahasuar me zgjedhjet e kaluara, pjesëmarrja ka pësuar një rënie të dukshme që pas vitit 2013, kur u regjistrua rekordi më i lartë: 67 për qind në rrethin e parë dhe 65 për qind në të dytin. Pas kësaj, trendi ka qenë vazhdimisht zbritës, 60 për qind në vitin 2017 dhe 50,57 për qind në vitin 2021, për të zbritur këtë vit në vetëm 41,24 për qind në raundin e dytë.

/(koha.mk)