Zvicranët të nervozuar me Shqiptarët! I marrin gratë nga vendet e tyre dhe i rrahin..

Menjëherë pasi një grua shqiptare e Kosovës erdhi në Zvicër, ajo u abuzua nga bashkëshorti i saj. Jo një rast i izoluar, thotë ajo. Dy ekspertë nga komuniteti komentojnë

Alnesa (29) nga Kosova shpërngulet në Zvicër për të qenë me burrin e saj pas dasmës – dhe izolohet dhe rrihet në shtëpi menjëherë pas mbërritjes së saj. Ajo që tingëllon si një rast i izoluar, sipas Sefika Gariboviq, është realiteti i hidhur për shumë gra nga komuniteti shqiptar në Zvicër.

“Dëgjoj histori të tilla çdo ditë. Bëhet fjalë për kontroll shoqëror, dhunë psikologjike dhe fizike – në Zvicër ekziston një shoqëri paralele”, thotë menaxherja e konflikteve dhe terapeute. Një përfaqësues i grupit të interesit zvicerano-shqiptar paralajmëron kundër vënies së komunitetit nën dyshim të përgjithshëm.

Arbela Statovci, zëdhënëse për median e „swissalbs“ – grupit të interesit të komunitetit zvicerano-shqiptar – konfirmon se dhuna ndaj grave ekziston: „Do të ishte gabim ta mohonim ose ta banalizonim këtë.“ Megjithatë, është e rëndësishme të mos bëhen dënime të përgjithshme: “Çdo histori është individuale.

Do të ishte e papërshtatshme të vihej i gjithë komuniteti shqiptar nën dyshim të përgjithshëm.” Shkaqet e strukturave problematike në marrëdhënie janë komplekse dhe nuk mund të shpjegohen vetëm nga kultura. “Edukimi patriarkal, mungesa e arsimimit dhe trauma ndërgjeneracionale luajnë një rol”, shpjegon Statovci.

Shumë gra që sillen në Zvicër nga Shqipëria nga burrat e tyre degradohen në shërbëtore shtëpiake dhe makina mbarështimi – shpesh edhe nën presion, thotë Gariboviq. Në praktikën e saj në Zug, ajo shpesh bie në kontakt me gra nga komuniteti shqiptar i Kosovës. „Sigurisht, kjo vlen për familjet individuale dhe jo për të gjithë komunitetin.“ Të prekurit janë qëllimisht të izoluar shoqërisht: “Atyre nuk u lejohet të mësojnë gjermanisht, të krijojnë miqësi ose të punojnë.”

Sipas ekspertes, shumë burra nga komuniteti shqiptar bëjnë një jetë të dyfishtë: “Për botën e jashtme, ata e paraqesin veten si burri perfekt i familjes – të respektuar, të arsimuar, të integruar. Por në shtëpi, pamja është krejtësisht e ndryshme: atje, sipas “traditës së vjetër”, gruaja është e nënvlerësuar dhe e abuzuar mendërisht dhe fizikisht.” Meqenëse shumica e kësaj ndodh pas dyerve të mbyllura dhe rrallë raportohet, nuk ka shifra, thotë Gariboviq.

Shpesh çiftet jetojnë nën të njëjtën çati me vjehrrën dhe vjehrrën e tyre: “Vjehrra pret që gruaja e re të pastrojë, gatuajë dhe shërbejë gjithçka. Gratë jetojnë si shërbëtore shtëpiake në një vend të ri dhe të huaj. Nëse rezistojnë, përballen me ndëshkim ose edhe dhunë, Gariboviq e di: “Qoftë nga burri i tyre ose nga vjehrra e tyre.” Për të parandaluar që gratë të largohen nga burrat e tyre, fëmijët përdoren si levë, transmeton portali Shtegu.

Shkaku i dhunës qëndron në modelet tradicionale familjare me vlera patriarkale që janë transmetuar brez pas brezi, thotë Gariboviq. “Edhe burrat që kanë jetuar këtu për tre breza ushtrojnë dhunë kundër grave të tyre.” Vetë Gariboviq vjen nga Mali i Zi: “Fytyra e familjes është më e rëndësishme sesa mirëqenia e gruas. Kur një grua dëshiron të ndahet, ajo shpesh vihet nën presion nga familja e saj e origjinës.” Gratë i thanë asaj se do të përjashtoheshin nga familja nëse do t’i linin burrat e tyre – madje edhe në raste dhune: “E vetmja gjë që ka rëndësi është ajo që duket mirë nga jashtë.”

Sipas Statovcit, për të parandaluar në mënyrë të qëndrueshme dhunën, nevojitet edhe një ndryshim i qartë në të menduarit e burrave: „Parandalimi i dhunës nuk funksionon nëse mbetet ekskluzivisht një çështje e grave“. Burrat duhet të vënë në pikëpyetje modelet e tyre dhe të marrin qëndrim kur përballen me sjellje problematike në mjedisin e tyre.

«Nevojitet trajnim më i mirë për policinë, shkollat, shërbimet sociale dhe KESB-në. Shumë profesionistë nuk e kuptojnë se çfarë ndodh pas dyerve të mbyllura», thotë Gariboviç. Mungojnë masa të synuara mbrojtëse për të prekurit, punë edukative dhe persona kontakti. „Deri në kohën kur gruaja guxon të ngrihet kundër familjes dhe fëmijës së saj, shpesh shumë gjëra kanë ndodhur tashmë.“

/shtegu