Shqiptarë me 30 % në RMV të kenë më pak të drejta se 2-3% serbë në Kosovë?

1. Serbët mezi kapin shifrën 2-3% të popullatës së përgjithshme, por në Kosovë gjen rrugë me emrat Sveti Sava, Car Llazar, Stefan Deçanski. Shkollat ku mësohet në serbisht mbajnë emra figurash serbe dhe gjuha serbe është zyrtare në gjithë vendin. Kushtetuta dhe politika shqiptare në Kosovë kanë zgjedhur një qasje progresiste dhe shumë bujare ndaj të drejtave të pakicave, madje edhe përtej realitetit demografik.

2. Në RMV jetojnë rreth një milion shqiptarë, por në Shkup, Tetovë, Gostivar, Kërçovë, Strugë, Dibër e Kumanovë rrugët vazhdojnë të mbajnë emra si Ivo Lola Ribar, JNA, Boris Kidriç apo Josip Broz Tito. Emrat shqiptarë janë më shumë përjashtim se rregull. Edhe shumë shkolla në qytetet ku jetojnë shqiptarët vazhdojnë të mbajnë emra që burojnë nga një traditë sllave apo jugosllave, ndërkohë që përpjekjet për t’i emërtuar ato me emra të personaliteteve shqiptare shpesh hasin pengesa administrative dhe politike.

3. Është vërtet interesante si mund të koekzistojnë dy realitete kaq të kundërta në kaq pak kilometra largësi. Aty ku shtetin e drejtojnë shqiptarët, 3% e serbëve trajtohen sikur të jenë 30%. Aty ku drejtojnë sllavët, 40-50% e shqiptarëve trajtohen sikur të jenë 4-5%. Do të parafrazoja mendimin e Arbër Xhaferit: në Maqedoni, kushtetuta është më e ngushtë se realiteti. Atë që e lejon Kushtetuta e ngushton ligji, ndërsa institucionet dhe individët arrijnë ta reduktojnë ligjin deri në moszbatim.

4. Jemi dëshmitarë se si hidhen poshtë emrat shqip të rrugëve në një qytet me shumicë shqiptare. Jemi dëshmitarë se si gjuha shqipe bullizohet dhe përçmohet me një lehtësi primitive, madje edhe nga Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut dhe institucione të tjera. Dhe të gjithë pyesim: Si është e mundur? Si është e mundur që 40-50% shqiptarë në RMV të kenë më pak të drejta se 2-3% serbë në Kosovë?

5. Për 20 vite, politika shqiptare ishte tepër e zënë me poste, tenderë dhe korrupsion. Ishte një periudhë shumë “produktive” për grumbullimin e pasurisë që do të siguronte mirëqenien e 7 brezave të familjes së tyre. 20 vite ishin improvizim dhe mashtrim për të mbuluar krimin, hajninë dhe paaftësinë, nuk kishin kohë të merreshin me ndërtimin e mekanizmave për barazinë reale dhe zyrtarizimin e plotë të gjuhës shqipe.

6. Dhe në fund edhe një realitet i hidhur: serbët në Kosovë i mbron Beogradi, Kushtetuta dhe ndërkombëtarët. Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut nuk i mbron askush, madje ndonjëherë duket se nuk i mbron as vetvetja.Shkruan: Bekim Fazliu

/tvgurra