Në Maqedoni shtohet numri i divorceve, zgjidhje apo problem?

Rritja e numrit të divorceve në Maqedoninë e Veriut po zhvillohet paralelisht me një tjetër realitet shqetësues që ka të bëjë me rënien demografike. Të dhënat e fundit të Entit Shtetëror të Statistikave tregojnë se viti 2024 është mbyllur me rritje natyrore negative të popullsisë 16.061 lindje kundrejt 20.201 vdekjeve, një diferencë prej mbi 4.000 banorësh më pak, temë që është trajtuar në analizat e mëparshme në Zhurnal. Në këtë kontekst, divorci nuk është vetëm çështje private familjare, por fenomen shoqëror që lidhet drejtpërdrejt me të ardhmen demografike, sociale dhe ekonomike të vendit, shkruan Zhurnal.

Divorci shpien në zgjidhje apo problem?
Në pamje të parë, rritja e divorceve 259 më shumë se një vit më parë shihet si problem që dobëson familjen tradicionale dhe ndikon negativisht në natalitet. Sidomos kur kjo shoqërohet me ulje të ndjeshme të martesave, rreth 1.600 më pak gjatë vitit të kaluar, krijohet përshtypja e një shoqërie që po humb stabilitetin familjar. Më pak martesa dhe më shumë divorce nënkuptojnë më pak familje të reja dhe, rrjedhimisht, më pak lindje një goditje e drejtpërdrejtë për një vend që tashmë po zbrazet.

Por, kjo është vetëm njëra anë e medaljes, që natyrisht duhet parë edhe nga prizmi tjetër. Divorci mund të shihet edhe si zgjidhje, jo domosdoshmërisht si dështim. Në shumë raste reflekton emancipim shoqëror, rritje të vetëdijes individuale dhe refuzim të martesave jofunksionale, të dhunshme apo të imponuara nga norma tradicionale. Rritja e divorceve në rajone si Vardari, Lindori dhe Juglindori mbi 200 divorce për 1.000 martesa mund të tregojë jo vetëm kriza familjare, por edhe guxim për të ndërprerë marrëdhënie që nuk funksionojnë më.

Megjithatë, shpërndarja rajonale dhe komunale e divorceve ngre pikëpyetje serioze. Fakti që komuna të vogla si Zërnovca (888 divorce për 1.000 banorë) apo Lozova (500) kryesojnë listën, sugjeron se përveç faktorëve kulturorë, ndikojnë edhe kushtet ekonomike, migrimi i brendshëm dhe i jashtëm, papunësia dhe pasiguria sociale. Në këto zona, martesa shpesh përballet me presione të forta ekonomike që e bëjnë atë të jetë problematike dhe jofunksionale.

Nga ana tjetër, Rajoni i Pollogut vazhdon të ketë numrin më të lartë të martesave për 1.000 banorë, mbi 7,5, duke reflektuar struktura më tradicionale familjare. Por kjo nuk do të thotë automatikisht stabilitet afatgjatë, nëse nuk shoqërohet me politika sociale që mbështesin familjen, prindërimin dhe sigurinë ekonomike.

Në këtë drejtim, problemi real pra nuk është vetëm divorci. Problemi është mungesa e një strategjie gjithëpërfshirëse demografike dhe sociale. Një shoqëri ku njerëzit martohen më pak, divorcohen më shumë dhe lindin gjithnjë e më pak fëmijë, është një shoqëri që po përballet me pasiguri për të ardhmen. Divorci është alarm se situata nuk është në rregull as në aspekt individual familjar e as në atë kolektiv e institucional.

Pra, pyetja se divorxi është “zgjidhje apo problem?” nuk ka përgjigje të thjeshtë. Divorci mund të jetë zgjidhje për individin, por bëhet problem për shoqërinë kur shoqërohet me rënie demografike, emigrim masiv dhe mungesë mbështetjeje institucionale për familjen.

Kujtojmë që, sfida për RMV-në nuk është të ulë me çdo kusht numrin e divorceve, por të krijojë kushte që martesa dhe familja të jenë zgjedhje të qëndrueshme, të sigurta dhe dinjitoze për qytetarët. Vetëm atëherë statistikat do të fillojnë të tregojnë jo vetëm shifra por edhe shpresë.

/Zhurnal.mk