Mbeturinat në lumenj – turpi i shekullit !

Lumenjtë kanë qenë gjithmonë burim jete. Rreth tyre janë ndërtuar qytete, janë rritur kultura, janë ushqyer familje dhe janë ruajtur kujtime brezash. Sot, në shekullin XXI, ata po shndërrohen në kanale mbeturinash. Ajo që shohim në brigjet dhe shtratin e lumenjve tanë nuk është thjesht ndotje – është një pasqyrë e turpshme e shoqërisë sonë.

Plastika, qeset, shishet, mbetjet ushqimore, mobiliet e vjetra, madje edhe mbetje ndërtimi, përfundojnë çdo ditë në lumenj. Jo nga padija, por nga pakujdesia. Jo nga mungesa e zgjidhjeve, por nga mungesa e përgjegjësisë. Lumenjtë nuk ndoten vetë – ata ndoten nga dora e njeriut.

Ky fenomen është bërë aq i zakonshëm, saqë shpesh nuk na trondit më. Pamja e një lumi të mbushur me mbeturina kalon si një lajm i zakonshëm, si diçka “normale”. Por normalizimi i kësaj gjendjeje është pikërisht problemi më i madh. Sepse kur ndotja nuk na shqetëson më, atëherë kemi humbur ndjenjën e fajit dhe të përgjegjësisë kolektive.

Pasojat janë të rënda dhe afatgjata. Ekosistemet ujore shkatërrohen, peshqit zhduken, uji bëhet i papërdorshëm për bujqësi dhe rrezik për shëndetin e njeriut. Mbeturinat që hidhen në lumenj nuk “zhduken” – ato përfundojnë në liqene, dete dhe në zinxhirin ushqimor. Në fund, ato kthehen tek ne.

Turpi i shekullit nuk është vetëm fakti që lumenjtë janë të ndotur, por se kjo ndodh në një kohë kur informacioni është i aksesueshëm, teknologjia ekziston dhe zgjidhjet janë të njohura. Riciklimi, menaxhimi i mbetjeve, edukimi mjedisor dhe zbatimi i ligjit nuk janë luks – janë domosdoshmëri.

Përgjegjësia nuk bie vetëm mbi institucionet. Ajo fillon nga individi: nga një qese e hedhur pa menduar, nga një heshtje përballë një shkeljeje, nga mungesa e reagimit. Lumenjtë nuk kanë zë për të protestuar. Ne duhet të jemi zëri i tyre.

Nëse vazhdojmë t’i trajtojmë lumenjtë si kosha plehrash, atëherë nuk po dëmtojmë vetëm natyrën – po dëmtojmë veten dhe brezat që vijnë. Mbrojtja e lumenjve është një provë e ndërgjegjes sonë si shoqëri. Dhe sot, kjo provë po dështon. Ende ka kohë për të ndryshuar. Por vetëm nëse turpi kthehet në përgjegjësi, dhe indiferenca në veprim.

/kercova.net