Kënga e Sali Shabait që trazoi Kërçovën ! Shkruan Mazllam Osmani
Kënga “Përse” nuk është thjesht një grumbull vargjesh pesimiste, por një pasqyrim emocional i një realiteti të caktuar shoqëror dhe politik.
Poezia nuk ka për qëllim të errësojë të tashmen apo të mohojë arritjet e shqiptarëve, por të evidentojë atë pjesë të së vërtetës që shpesh fshihet nën optimizmin e tepruar ose propagandistik.
Poezia është thirrje e ndërgjegjes, jo mohim i atdheut.
Autori nuk mallkon tokën, gjakun apo identitetin, por shpreh zhgënjimin ndaj atyre që e kanë dëmtuar shtetin dhe shpresën e qytetarëve. Vargjet si:
“Unë dua të krenohem këtu me këtë flamur”
e tregojnë qartë dashurinë për atdheun.Kritikat ndaj padrejtësive janë në vetvete një akt patriotik, sepse dëshiron përmirësim, jo shkatërrim.
Edhe nëse sot ka përmirësime në infrastrukturë, mirëqenie dhe të drejta politike, kjo nuk e zbeh faktin se shumë qytetarë ndihen të papërfaqësuar, të zhgënjyer dhe të detyruar të largohen nga vendlindja. Ndjenja e “jetimit në vendin e vet” është ende e pranishme dhe poezia e kap këtë realitet emocional.
Krahasimi me Rilindasit është një vlerë, jo një mangësi.
Ashtu si Naimi, Çajupi apo Fishta që përdornin kritika të forta ndaj gjendjes së kohës së tyre, edhe autori i “Përse” ndjek të njëjtin traditë: dhimbja shprehet në mënyrë të ashpër për të zgjuar shoqërinë. Të thuash sot se “jemi mirë sepse kemi dy shtete shqiptare” nuk e anulon faktin se korrupsioni, padrejtësitë dhe mungesa e besimit tek institucionet mbeten plagë të rënda.
Pseudonimi “Unanim” nuk është i pavend.
Pavarësisht se nuk përfaqëson një votë unanime të gjithë shqiptarëve, ai përçon idenë e një dhimbjeje që shumë njerëz e ndajnë, edhe nëse nuk e shprehin publikisht. Shpeshherë arti zgjedh simbole më të mëdha se individi për të folur në emër të një ndjenje kolektive.
Përfundimisht, “Përse” është një poezi që nuk duhet gjykuar me metrikën e statistikave apo përmirësimeve teknike, por me syrin e shpirtit njerëzor. Ajo është një klithmë e sinqertë, që na kujton se përveç rrugëve dhe ndërtesave të reja, një komb matet edhe me dinjitetin, drejtësinë dhe shpresën e njerëzve të tij.
Dhe kur kjo shpresë cënohet, poezi si “Përse” janë të domosdoshme , prandej unë e pashë të udhës që këtë poezi ta përdor në njërën prej këngëve të mija në albumin e rradhës “Kuptimi jetës”- Cali
/kercova.net
