Çmimet që ushqejnë zemërimin, jo qytetarët

Sot, kur hyn në një shitore, restorant apo fast food, ndjesia e parë nuk është më uria, por tronditja. Raftet janë plot dhe menytë duken të pasura, por çmimet janë bërë një luks që shumica e qytetarëve nuk mund ta përballojnë. Ushqimi – nevoja më bazike e njeriut – po shndërrohet dita-ditës në privilegj.

Në emër të “krizës”, “inflacionit global” apo “rritjes së shpenzimeve operative”, çmimet janë ngritur përtej çdo logjike. Një bukë e thjeshtë, një shujtë e shpejtë apo një drekë modeste familjare sot kushton sa një pjesë e madhe e pagës mujore. Ndërkohë, pagat kanë mbetur pothuajse të ngrira, pensionet janë qesharake, e ndihma sociale mezi mjafton për mbijetesë.

Shitoret i rrisin çmimet nga muaji në muaj, madje ndonjëherë nga java në javë. Restorantet dhe fast food-et, që dikur ishin zgjidhje e shpejtë dhe e përballueshme për qytetarin e zakonshëm, sot kanë çmime që konkurrojnë restorantet elitare. Ironia është se porcionet po zvogëlohen, cilësia shpesh bie, por fatura vetëm rritet.

Kjo nuk është më thjesht çështje tregu. Kjo është çështje morale dhe sociale. Kur ushqimi bëhet i papërballueshëm, shoqëria futet në krizë. Familjet detyrohen të kursejnë pikërisht aty ku nuk duhet – në ushqim. Heqin dorë nga cilësia, zvogëlojnë shujtat, bëjnë kompromise me shëndetin. Studentët dhe punëtorët ushqehen gjithnjë e më shpesh me produkte të lira e të pashëndetshme. Të moshuarit numërojnë denarët para se të blejnë qumësht apo vaj.

Nga kjo situatë dikush fiton. Fiton ai që rrit çmimin pa arsye reale, ai që spekulon me frikën dhe domosdoshmërinë e qytetarëve, ai që e sheh krizën si mundësi për pasurim të shpejtë. Humb qytetari i zakonshëm. Humb dinjiteti. Humb besimi në drejtësi sociale.

Po institucionet? Heshtje. Inspektorët shfaqen rrallë, masat janë simbolike, paralajmërimet pa efekt. Shteti duket i pafuqishëm ose i painteresuar për të mbrojtur konsumatorin. Ndërkohë, tregu i ashtuquajtur “i lirë” po sillet si treg i egër, ku mbijeton vetëm ai që ka xhep të thellë.

Nuk kërkohet luks. Kërkohet normalitet. Ushqim me çmime të arsyeshme, transparencë në formimin e tyre dhe kontroll real ndaj abuzimeve. Kërkohet që buka të mos jetë luks, e një shujtë e thjeshtë të mos kthehet në barrë financiare.

Sepse një shoqëri që nuk mund ta ushqejë me dinjitet qytetarin e saj, është një shoqëri që po e humb busullën. Dhe kur çmimet ushqejnë vetëm fitimin, por jo njerëzit, atëherë zemërimi nuk është zgjedhje – është pasojë e pashmangshme.Shkruan: Azret Ismani

/tvglobi