Çfarë është bomba atomike ?

Bomba atomike është një armë me fuqi jashtëzakonisht shkatërruese që çliron energji nga bërthama e atomit. Ndryshe nga armët konvencionale, të cilat bazohen në reaksione kimike (si djegia e barutit), bomba atomike bazohet në procese bërthamore, ku energjia e çliruar është miliona herë më e madhe.

Si funksionon?
Bomba atomike funksionon përmes procesit të quajtur ndarje bërthamore (fision). Në këtë proces:
Atomet e elementeve të rënda si uraniumi-235 ose plutoniumi-239 ndahen.
Gjatë ndarjes çlirohet një sasi shumë e madhe energjie.
Ndarja e një atomi shkakton ndarjen e atomeve të tjera, duke krijuar një reaksion zinxhir shumë të shpejtë dhe të pakontrolluar.
Brenda një pjese shumë të vogël sekonde krijohet një shpërthim i fuqishëm.

Çfarë pasoja ka?
Shpërthimi i një bombe atomike prodhon:
Valë goditëse – që shkatërron ndërtesa dhe infrastrukturë.
Nxehtësi ekstreme – që djeg çdo gjë në rrezen përreth.
Rrezatim radioaktiv – që dëmton organizmat e gjallë dhe mund të shkaktojë sëmundje të rënda si kanceri.
Re tymi në formë kërpudhe – simbol tipik i shpërthimeve bërthamore.

Përdorimi në histori
Bomba atomike është përdorur në luftë vetëm dy herë, gjatë Luftës së Dytë Botërore nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës kundër Japonisë:
Më 6 gusht 1945 në Hiroshima
Më 9 gusht 1945 në Nagasaki
Pasojat ishin katastrofike, me qindra mijëra viktima dhe pasoja afatgjata për shëndetin dhe mjedisin.

A është e njëjtë me bombën bërthamore?
Termi “bombë atomike” shpesh përdoret si sinonim i “bombës bërthamore”, por teknikisht:
Bomba atomike → bazohet në ndarjen bërthamore (fision).
Bomba me hidrogjen (termobërthamore) → është edhe më e fuqishme dhe bazohet në bashkimin e bërthamave (fuzion).
Në thelb, bomba atomike është një armë e krijuar nga njeriu që përdor energjinë e fshehur në strukturën më të vogël të materies — atomin — dhe për këtë arsye konsiderohet një nga shpikjet më të fuqishme dhe më të rrezikshme në historinë e njerëzimit.

/ms