Çështja e Kosovës dhe sensibilizimi në SHBA ! Shkruan Ramazan Hajdini

I kujtoj mirë vitet e ’80-ta, kohë të vështira për Kosovën dhe për ne shqiptarët jashtë atdheut. Deri në vitin 1987, bota dëgjonte për Kosovën vetëm përmes agjencisë jugosllave Tanjug. Gazetat amerikane më të mëdha, si Chicago Tribune, New York Times apo Los Angeles Times, thjesht ribotonin lajmet e tyre.

Çdo demonstratë paqësore, çdo reagim i rinisë sonë, çdo incident me policinë përshkruhej si terrorizëm, armiqësi apo veprim anti-jugosllav. Ishte e dhimbshme të shihje se si kauza jonë e drejtë për liri paraqitej para botës si një kërcënim.

Në ato vite ne, ( kah viti 1978/79) komuniteti shqiptar i Çikagos, nuk rrimë duarkryq. Me vëllezërit, kushërinj dhe shokë të ngushtë nga Kërçova si Qamil Sadiku, Xhesko Sadiku, Ilmi Veliu, Destan Aliu, Nazim Alimi etj. themeluam Shoqatën e Rinisë Kosovare, e shumë të tjerë ishin bashkëluftëtarë të përditshëm në kauzën tonë. Organizimi ynë përveç atyre kulturore dhe artistike,solli demonstrata të njëpasnjëshme para Ambasadës Jugosllave në Çikago.
Me ardhjen e Millosheviçit në pushtet, dhuna kundër popullit shqiptar në Kosovë u rrit. Ne ndjenim se zëri i ynë duhej të dëgjohej më fuqishëm. Por sa herë hapnim gazetat amerikane, gjenim të njëjtën gjuhë të ftohtë, të kopjuar nga propaganda e Tanjugut.

Një rast i veçantë ndryshoi shumë gjëra. Në kishën ortodokse të Çikagos njoha një djalë shqiptar që punonte në sektorin teknik të Chicago Tribune. E luta të na ndihmonte për një takim me kryeredaktorin Bill Rice. Ai e pranoi menjëherë dhe pas pak ditësh më konfirmoi: takimi ishte caktuar.

Ironia e fatit bëri që dita e takimit të përkonte me një nga demonstratat tona të mëdha para ambasadës. Ishim mbi 2,000 vetë, të mbledhur në rrugën Michigan, duke protestuar me flamuj e pankarta. Në mesin tonë ishte edhe profesor Sulejman Elezi, sapo kishte marrë azil politik në SHBA. Ajo ditë mbeti e paharrueshme – bllokuam rrugën, ngritëm zërin dhe ndjemë se diçka po ndryshonte.
Pas demonstratës, së bashku me Xhesko Sadikun, shkuam në ndërtesën e Chicago Tribune. Në holl, më ra në sy një shkrim i madh në mur:
“We print only the truth, nothing more than the truth.” ( Na shtypim vetem te verteten, kurgja tjeter veç të vërtetës”)
Më dukej sikur fjalët më flisnin drejtpërdrejt.

Kryeredaktori Rice na priti me buzëqeshje. I treguam historinë tonë, jo vetëm me fakte, por edhe me dhimbjen që kishim në zemër: kolonializimin e Kosovës që nga viti 1912, spastrimet etnike, masakrat, burgosjet e studentëve, rritjen e të burgosurve politik pas vitit ’81, e deri tek dhuna e përditshme që përjetonte populli ynë. I kërkuam që të mos i besonte më verbërisht Tanjugut, por të dërgonte një gazetar të tij në Kosovë. Madje i ofruam edhe të mbulonim shpenzimet.
Ai na dëgjoi me vëmendje. Na kërkoi falje për lajmet e pabazuara dhe premtoi se brenda një jave do të dërgonte gazetarin më të mirë për Europën. U larguam prej tij me shpresë të madhe.

Pas dhjetë ditësh ndodhi tragjedia në Fushë Kosovë: policia serbe hapi zjarr ndaj demonstruesve, duke lënë të vrarë dhe të plagosur. Të nesërmen në mëngjes, Rice më telefonoi vetë. “Shiko gazetën sot,” më tha.
Kur mora gazetën, në faqen e parë ishte fotografia që më mbeti në mendje përjetë: civilë shqiptarë të gjakosur, policë serbë me armë në dorë në sfond, dhe titulli:
“Policia ushtron dhunë dhe terror mbi demonstruesit paqësor shqiptarë.”
Atë çast thashë me vete: “U thye akulli, më në fund!”

Pas këtij shkrimi, e gjithë bota filloi të shihte ndryshe. New York Times, Washington Post, Los Angeles Times dhe shumë të tjera dërguan korrespondentët e tyre në Kosovë. Nga ai moment, raportimi për ngjarjet nuk ishte më njëanshëm.

Unë, si student i mediave vizuale dhe regjisor i ri, e kuptova më shumë se kurrë fuqinë e informacionit dhe rëndësinë e sensibilizimit. Sa herë lexoja lajme të shtrembëruara, reagoja me shkrim. Nuk isha vetëm – shumë intelektualë shqiptarë në Amerikë bënë të njëjtën gjë. Më pas, me krijimin e LQSHA-së, aktivitetet tona morën një karakter profesional. Nën udhëheqjen e Joe DioGuardit, lobimi ynë në Washington u bë një ndër më të fuqishmit, menjëherë pas lobit izraelit.
Këto kujtime janë dëshmi e një kohe kur fjala dhe e vërteta ishin arma jonë më e fortë. Ishim pak, por të vendosur. Dhe përmes përpjekjes sonë të pandalshme, bota filloi ta dëgjojë zërin e Kosovës.
Ramazan Hajdini
SHBA, 09/09/2025

/ms