Banesat në Zvicër po kthehen në “furra” gjatë verës, studimi zbulon një problem shqetësues!

Rajoni dhe Bota

Një studim i Universitetit të Gjenevës tregon se izolimi i mirë termik, megjithëse ndihmon në kursimin e energjisë gjatë dimrit, mund të pengojë largimin e nxehtësisë gjatë verës, duke i shndërruar banesat në ambiente tepër të nxehta

Ndërtesat në Zvicër, të projektuara për të ruajtur ngrohtësinë gjatë dimrit, po përballen me një sfidë të re për shkak të temperaturave gjithnjë e më të larta gjatë verës.

Vera jashtëzakonisht e nxehtë e vitit 2026 ka nxjerrë në pah një problem të rëndësishëm për sektorin e ndërtimit në Zvicër. Ndërtesat që janë projektuar për të minimizuar humbjen e nxehtësisë gjatë muajve të ftohtë nuk janë domosdoshmërisht të përshtatshme për temperaturat e larta të verës.

Sipas studimit të Universitetit të Gjenevës, izolimi termik mund ta vështirësojë largimin e nxehtësisë së grumbulluar brenda ndërtesave, veçanërisht gjatë natës, kur temperaturat e jashtme bien.

Në njërin prej skenarëve të analizuar, studiuesit kanë konstatuar se rinovimet më të thella energjetike mund ta rrisin nevojën për ftohje me 11%, krahasuar me praktikat e deritanishme të rinovimit.

Megjithatë, ekspertët nuk kundërshtojnë izolimin termik. Ata theksojnë se ai duhet të shoqërohet me masa të tjera, si mbrojtja nga rrezet e diellit dhe ventilimi i përshtatshëm.

Përshtatja e ndërtesave ekzistuese mund të kushtojë shtrenjtë
Për ndërtesat që tashmë janë ndërtuar, përshtatja me verat gjithnjë e më të nxehta mund të jetë e ndërlikuar dhe e kushtueshme.
Gregor Mangold, përfaqësues i shoqatës zvicerane të teknikës së ndërtesave Suissetec, shpjegon se instalimi i sistemeve moderne të ftohjes kërkon investime të konsiderueshme.

Ndryshe nga shumë qytete të tjera evropiane, ku kondicionerët vendosen në fasadat e ndërtesave, në Zvicër kjo zgjidhje shpesh përballet me kufizime që lidhen me konsumin e energjisë, pamjen e ndërtesave dhe lejet përkatëse.

Për këtë arsye, ekspertët nuk presin një valë të menjëhershme rinovimesh, por një përshtatje graduale të ndërtesave.

Gjatë verës së nxehtë të vitit 2026, kërkesa për kondicionerë portativë është rritur ndjeshëm, pasi shumë familje kanë zgjedhur zgjidhje të përkohshme për t’u përballur me temperaturat e larta.

Ventilimi gjatë natës dhe energjia diellore si alternativa
Ekspertët vlerësojnë se ekzistojnë mënyra më efikase për të mbajtur temperaturat e brendshme në nivele të përshtatshme.
Sistemet moderne të ventilimit mund të shfrytëzojnë ajrin më të freskët gjatë natës për të larguar nxehtësinë e grumbulluar në ndërtesa.

Këto sisteme mund të kombinohen me mbrojtjen nga dielli dhe teknologjitë e ftohjes që përdorin energjinë diellore.
Në ndërtesat e reja, masa të tilla mund të integrohen që në fazën e projektimit, ndërsa në objektet ekzistuese instalimi i tyre është shpesh më i vështirë.

Ekspertët kritikojnë planifikimin urban në Zvicër
David Bresch, studiues i klimës në Universitetin Politeknik Federal të Cyrihut (ETH), thekson se temperaturat e larta duhet të merren parasysh që në fazat e para të projektimit të ndërtesave dhe lagjeve të reja.

Sipas tij, interesat ekonomike afatshkurtra shpesh bien ndesh me nevojën për planifikim afatgjatë.
Pronarët dhe investitorët synojnë të shfrytëzojnë sa më shumë sipërfaqen e disponueshme për ndërtim, duke lënë më pak hapësirë për qarkullimin e ajrit dhe gjelbërimin.

Si shembull, Bresch përmend lagjen Europaallee në Cyrih, pranë stacionit kryesor hekurudhor.

Ai thekson se modelet klimatike kishin paralajmëruar që në fillim të viteve 2000 për rritjen e temperaturave, por këto parashikime nuk ishin marrë mjaftueshëm parasysh gjatë planifikimit.

Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB), të cilat kanë zhvilluar projektin Europaallee, deklarojnë se standardet e planifikimit urban kanë ndryshuar ndjeshëm dhe se mbrojtja nga nxehtësia tashmë ka një rëndësi shumë më të madhe.

Rritet kërkesa për sisteme moderne të ftohjes
Temperaturat e larta po krijojnë gjithashtu mundësi të reja për kompanitë që prodhojnë sisteme ventilimi dhe klimatizimi.
Kompania zvicerane Zehnder ka raportuar rritje të kërkesës për sisteme ventilimi me ftohje aktive.

Sipas përfaqësuesve të saj, vera e nxehtë e vitit 2026 ka rritur ndërgjegjësimin për nevojën e përshtatjes së ndërtesave me ndryshimet klimatike.

Megjithatë, instalimi i këtyre sistemeve në ndërtesat ekzistuese mbetet sfidues për shkak të hapësirave të kufizuara dhe nevojës për izolimin e tubacioneve, me qëllim shmangien e kondensimit dhe formimit të mykut.

Banesat pa mbrojtje nga nxehtësia mund të humbasin vlerë
Ndryshimet klimatike mund të ndikojnë në të ardhmen edhe në tregun e pasurive të paluajtshme.
Sipas studiuesit David Bresch, ndërtesat që nuk ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme nga temperaturat e larta mund të bëhen më pak tërheqëse për blerësit.

Kjo do të thotë se, përveç vendndodhjes, madhësisë dhe efikasitetit energjetik, aftësia e një banese për të ruajtur temperaturë të rehatshme gjatë verës mund të bëhet një faktor gjithnjë e më i rëndësishëm në përcaktimin e vlerës së saj.

Studimi nxjerr në pah nevojën që sektori zviceran i ndërtimit të përshtatet me realitetin e ri klimatik, duke projektuar ndërtesa që ofrojnë jo vetëm ngrohtësi gjatë dimrit, por edhe mbrojtje efektive nga vapa gjatë verës.

/albinfo