Çmenduri në treg! Qershit shiten me gram se shum shtrenjt ?

Qershitë – një copë. Një për dy denarë. Tingëllon si shaka, por nuk është. Në disa tregje, njerëzit nuk blejnë më me kilogram, por i numërojnë frutat, sikur të ishin karamele të vogla, jo fruta.

Turma e mëngjesit në tezga duket njësoj si çdo vit, por bisedat kanë ndryshuar. “Sa kushton një kilogram?” – pyet një blerës. Shitësi përmend çmimin, pastaj ka një heshtje të shkurtër. Një vështrim, pastaj një buzëqeshje që nuk është tamam një buzëqeshje. “Dhe a mund ta marr me copë?” Dhe mundet. Çdo gjë është e mundur kur portofoli nuk e duron dot.

Qershitë janë një luks këtë stinë. Çmimet po rriten dhe zakonet po ndryshojnë poshtë. Njerëzit nuk po dorëzohen plotësisht, ata thjesht po përshtaten. Blejnë pesë, dhjetë, maksimumi njëzet. Për shije. Për një fëmijë. Për qejf, vetëm për të thënë se e kanë provuar.

Shitësit thonë se ky nuk është viti i parë si kjo, por rrallë ka qenë kaq e theksuar.

«Njerëzit blinin një kilogram, tani pyesin nëse mund t’u japësh disa për 20 denarë», thotë njëri prej tyre, ndërsa rregullon me kujdes frutat e shndritshme e të kuqe të errëta. «As nuk mund të zemërohesh me to… dhe ne jemi blerës në vende të tjera».

Arsyet dihen, por pasojat ndihen në çdo hap. Prodhimi është bërë më i shtrenjtë – nga plehrat te puna. Moti nuk ka qenë i favorshëm dhe kur të korrat dështojnë, çmimi reagon menjëherë. Transporti, paketimi, marzhet… gjithçka grumbullohet njëra mbi tjetrën dhe në fund, qershitë mbërrijnë në banak si diçka që jo të gjithë mund ta përballojnë.

Ekspertët e tregut thonë se frutat nuk janë më ajo që ishin dikur – një ushqim bazë. Po shndërrohen në një “kënaqësi sezonale”, diçka që blihet herë pas here, jo rregullisht.

“Kur bëhet fjalë për numërimin e qershive në vend të peshimit të kilogramëve, kjo do të thotë që fuqia blerëse ka rënë më shumë nga sa duam ta pranojmë”, shpjegon një analist ekonomik.

Ekziston një imazh tjetër, më pak i dukshëm. Fëmijët qëndrojnë pranë prindërve të tyre dhe shikojnë në arka. Ata pyesin. Prindërit shpjegojnë – “do të marrim pak”. Jo sepse nuk duan më shumë, por sepse duhet. Këtu, diku, shihet pesha e vërtetë e çmimeve. Jo në numra, por në vendime.

Disa blerës tashmë janë mësuar me këtë.
“Kalova në fruta më të lira. Mollë, banane… qershi vetëm kur kam dëshirë”, thotë një grua e moshuar, duke mbajtur një qese të vogël me rreth një duzinë copëzash. “Dhe i mbaj ato… një, dy në ditë.”

Shitësit, nga ana tjetër, janë në mes. Nga njëra anë, kostot po i ulin, nga ana tjetër, blerësit po tërhiqen.
“Nëse e ul çmimin, nuk ia vlen. Nëse e mban, nuk shitet”, thotë një tregtar tjetër.

Kështu ia dalin mbanë. Ofrojnë sasi më të vogla, bëjnë “kombinime” dhe matin 100 gramë. Vetëm për të fituar një dollar.
Ndërkohë, tezgat duken plot. Të kuqe, të shndritshme, tërheqëse. Në shikim të parë – bollëk. Por në fakt… vetëm për t’u parë.

/alsatm