Trump po e çon Amerikën drejt bankrotit..!?
Nuk është hera e parë në histori që çmimi i borxhit amerikan dhe vlera e dollarit kanë lëvizur në drejtime të ndryshme, por nëse nuk ka një normalizim urgjent të politikave të Shtëpisë së Bardhë, bota mund të dëshmojë një kolaps spektakolar të tregut të aksioneve amerikane dhe të monedhës rezervë globale.
Dollari sapo ka rënë në nivelin më të ulët trevjeçar kundrejt një shporte partnerësh kryesorë tregtarë dhe është në mënyrë të dyshimtë i ulët kundrejt euros (1.14 dollarë = 1 euro), edhe pse BQE po mban norma interesi shumë më të ulëta se Rezerva Federale, ndërsa rendimentet e thesarit po rriten ndjeshëm. Konsensusi midis ekspertëve është se politikat e administratës MAGA kanë shkaktuar këtë trend shqetësues.
Kritikat
Ekonomia Trump, një ‘disiplinë’ që nuk ka të bëjë fare me asnjë drejtim të mendimit ekonomik modern, por më tepër një koleksion idesh të çuditshme nga njerëz të painformuar dhe, me sa duket, të paarsimuar, e ka sjellë Amerikën në një situatë të ngjashme me atë në të cilën tregjet në zhvillim, pra vendet në zhvillim, janë gjendur shpesh që nga Lufta e Dytë Botërore, për shkak të dominimit të dollarit. Nëse Shtetet e Bashkuara nuk i normalizojnë urgjentisht politikat publike, ato rrezikojnë një kolaps fiskal dhe monetar të paparë në histori, dhe faturat për analfabetizmin ekonomik të Trumpistëve do të paguhen globalisht, jo vetëm në Shtetet e Bashkuara. Republikanët dikur shumë me ndikim e kanë humbur durimin me Trumpin dhe shoqërinë shumëngjyrëshe MAGA.
Njerëzit e arsyeshëm, mendimet e të cilëve vlerësoheshin gjatë administratave të Reaganit ose Bushit, në ditët pas fitores së Trumpit pritej ta mbështesnin me gjithë zemër narrativën e MAGA-s për vënien nën kontroll të borxhit publik të SHBA-së. Kur republikanët me përvojë dhe të përgjegjshëm panë se Trumpi po këmbëngulte në luftërat tarifore dhe po shtynte përpara paketa fiskale që rrisnin deficitet, filluan të nxirrnin flakën e zjarrit.
“Gremina fiskale”
“Papërgjegjësia e madhe e Partisë Republikane në Uashington për funksionin e saj thelbësor në demokracinë amerikane, për të vepruar si kujdestar i thesarit të Shteteve të Bashkuara – duket se nuk njeh kufij. Shkurt, me politikat ekzistuese që do të shtojnë 22 trilionë dollarë në deficite thelbësore gjatë dekadës së ardhshme në 36 trilionë dollarë në borxhin publik që është tashmë në libra, e vetmja ‘faturë e madhe dhe e bukur’ e besueshme për një parti të vërtetë konservatore do të ishte një plan për të ulur ato deficite thelbësore me një shumë të konsiderueshme – të themi, 8 trilionë dollarë gjatë dhjetë viteve të ardhshme, si minimum absolut.
Por edhe kjo do të thoshte 50 trilionë dollarë në borxh publik deri në mesin e viteve 2030 dhe potencialisht një katastrofë të përhershme më pas…” shkruan David Stockman. Ai nuk e fsheh se është i zhgënjyer, madje i dëshpëruar. Drejtimi i marrë nga ‘Kapiten Trump’ është lundrimi klasik i cekëtinave ekonomike, midis shkëmbinjve dhe minierave lundruese, dhe drejtpërdrejt drejt shkëmbit fiskal.
Rreziqet për ekonominë globale
Dollari dhe borxhi amerikan nuk janë më klasa të sigurta investimi dhe nuk ka asnjë shenjë në horizont se çfarë mund t’i zëvendësojë ato. Strategët e investimeve me përvojë pyesin se si të ndërtoni një portofol nëse nuk mund t’i balanconi rreziqet në mënyrë të sigurt duke investuar në obligacione amerikane dhe dollar. Për shembull, analistët e Goldman Sachs sugjerojnë që investitorët të përgatiten për një dollar të dobët, veçanërisht kundrejt euros, jenit ose frangës zvicerane, dhe madje të përmendin arin si një alternativë më të sigurt.
Nëse Goldman Sachs këshillon të ikësh nga dollari dhe madje të fshihesh në ar, kjo do të thotë se rreziqet po shpërthejnë globalisht dhe kjo nuk i është bërë e ditur askujt, përveç ndoshta zviceranëve. Në këtë pikë, është veçanërisht e paqartë se si do të duket ekonomia planetare nëse kriza në cilësinë e qeverisjes në Shtetet e Bashkuara aktivizon një rritje globale të kombeve të mbingarkuara me borxhe.
/konica.mk
