Kur Paraburgimi Bëhet Peng i Kalkulimeve Politike..!?

Në një shtet normal, drejtësia duhet të qëndrojë larg politikës. Duhet të jetë një institucion i ftohtë, i paanshëm, që gjykon mbi bazën e fakteve dhe ligjit. Por çfarë ndodh kur drejtësia vihet në shërbim të politikës? Më keq akoma, kur masat e rënda si paraburgimi përdoren jo si instrument i ligjit, por si mjet për të bërë politikë?

Këto pyetje nuk janë thjesht hipotetike. Në shumë raste të viteve të fundit, qytetarët kanë qenë dëshmitarë të një fenomeni shqetësues: shqiptimi i masës së paraburgimit duket se ndikohet më shumë nga kalendari politik, sesa nga provat në dosje.

Paraburgimi – një masë e jashtëzakonshme
Paraburgimi nuk është dënim. Është një masë sigurie e përkohshme, që përdoret vetëm kur ka rrezik real që një person të arratiset, të prishë provat apo të përsërisë veprën penale. Në teori, kjo masë duhet të jetë e kufizuar në kohë dhe e justifikuar mirë.

Por në praktikë, shpesh shndërrohet në një dënim të heshtur, të cilin e vendos prokuroria, gjykata dhe – jo rrallë – presioni politik apo publik. Njerëz të dyshuar për shpërdorim detyre apo vepra të tjera publike shpallen fajtorë në media para se të shkojnë në gjykatë. Dhe shpesh, “koha” e paraburgimit përkon “rastësisht” me zgjedhje, tensione politike apo pazare të errëta.

Kur drejtësia nuk flet, flet politika
Në vend që të veprojë me qetësi dhe profesionalizëm, drejtësia shpesh hesht ose e lejon veten të bëhet pjesë e një skene politike. Personazhe të rëndësishëm shoqërorë, ish-funksionarë apo zyrtarë lokalë shpallen “pengje”, ndërsa procese të tëra zvarriten pa vendime të qarta.

Në këtë mënyrë, paraburgimi nuk përdoret për të garantuar drejtësi, por për të krijuar peshë politike. Përdoret si mesazh: për të trembur kundërshtarët, për të bindur mbështetësit, apo për të ndikuar opinionin publik.

Çmimi i drejtësisë së politizuar
Kur drejtësia bëhet vegël e politikës, humbasin të gjithë. Viktimat reale nuk marrin drejtësi. Të akuzuarit pa prova mbahen pas hekurave për muaj të tërë. Opinionit publik i serviret një farsë që minon çdo besim te shteti dhe institucionet e tij.

Sot është një figurë publike, nesër mund të jetë një qytetar i zakonshëm. Nëse paraburgimi jepet si rezultat i kalkulimeve politike dhe jo mbi bazë të ligjit, askush nuk është i sigurt.

A mund të ndalet kjo?
Po, por kërkon vullnet dhe guxim. Drejtësia duhet të jetë e pavarur jo vetëm në letër, por edhe në praktikë. Gjykatat duhet të jenë të guximshme për të refuzuar kërkesa të pajustifikuara nga prokuroria. Media duhet të jetë e përgjegjshme dhe të mos gjykojë para gjykatës.

Dhe mbi të gjitha, politika duhet të tërhiqet nga prapaskenat e dosjeve penale.
Drejtësia nuk duhet të jetë arenë për betejat politike. Ajo duhet të jetë themeli mbi të cilin ndërtohet një shoqëri e drejtë dhe e lirë.

/ms