{"id":55188,"date":"2022-05-30T10:22:43","date_gmt":"2022-05-30T10:22:43","guid":{"rendered":"https:\/\/kercova.org\/?p=55188"},"modified":"2023-09-14T15:27:47","modified_gmt":"2023-09-14T15:27:47","slug":"isa-boletinit-nga-londera-ne-shqiperi-njerezve-su-pelqen-te-flasin-per-veten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kercova.net\/?p=55188","title":{"rendered":"Isa Boletinit nga Lond\u00ebra: N\u00eb Shqip\u00ebri, njer\u00ebzve s\u2019u p\u00eblqen t\u00eb flasin p\u00ebr veten.."},"content":{"rendered":"<p>\u201cL\u2019Echo de Paris\u201d me 5 maji t\u00eb vitit 1913, kishte botuar nj\u00eb shkrim n\u00eb lidhje me intervist\u00ebn ekskluzive t\u00eb Isa Boletinit, t\u00eb zhvilluar asokohe n\u00eb Lond\u00ebr. Si p\u00ebrkthyes gjat\u00eb k\u00ebsaj interviste i ka sh\u00ebrbyer Luigj Gurakuqi, t\u00eb cil\u00ebn, Aurenc Bebja, n\u00ebp\u00ebrmjet Blogut \u201cDars (Klos), Mat\u2013Albania\u201d, e ka sjell\u00eb p\u00ebr publikun shqiptar.<\/p>\n<p>Intervistuesi kishte treguar se Isa Boletinin e kishte takuar n\u00eb nj\u00eb nga hotelet e m\u00ebdha n\u00eb Lond\u00ebr, si\u00e7 e p\u00ebrshkruante ai, t\u00eb ulur para nj\u00eb filxhani \u00e7aji, me nj\u00eb cigare n\u00eb gishtat e tij.<\/p>\n<p>\u201cRreth tij, an\u00ebtar\u00ebt e qeveris\u00eb s\u00eb p\u00ebrkohshme shqiptare t\u00eb veshur me pardesy prej m\u00ebndafshi. Me k\u00ebt\u00eb stil, ata mund t\u00eb ligj\u00ebrojn\u00eb n\u00eb \u201cHouse of Commons\u201d. Isa Boletini, edhe n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb civilizimit, nuk e hoqi kostumin e tij prej mal\u00ebsori luftarak. Ai mban plisin e bardh\u00eb, tradit\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb bashkatdhetar\u00ebt e tij\u201d, ishte shprehur ai.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrshkruajti edhe veshjen e Isa Boletinit, duke p\u00ebrmendur edhe xhamadanin.<br \/>\n\u201cP\u00ebr t\u00eb mashtruar disi kureshtjen e publikut, ai veshi nj\u00eb pardesy gri krejt per\u00ebndimore, por veshja komb\u00ebtare p\u00ebrs\u00ebri dukej: k\u00ebmisha blu dhe jeleku (xhamadani), rripi i gjer\u00eb dhe pantallonat q\u00eb i ngjiten nga af\u00ebr pjes\u00ebs s\u00eb prapme t\u00eb k\u00ebmb\u00ebve.<\/p>\n<p>Nj\u00eb struktur\u00eb kockore, shum\u00eb e gjat\u00eb dhe e harkuar, mbart fytyr\u00ebn, e pjekur dhe t\u00eb djegur nga dielli, mbi t\u00eb cil\u00ebn shk\u00eblqen nj\u00eb sy mjaft i mpreht\u00eb. I till\u00eb \u00ebsht\u00eb njeriu, i cili, me p\u00ebrsosm\u00ebri, p\u00ebrfaq\u00ebson Shqip\u00ebrin\u00eb luftarake, at\u00eb, q\u00eb e palodhur dhe prej shekujsh, ka zbritur nga lart\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebbuar gjithnj\u00eb e m\u00eb larg serbin, grekun dhe bullgarin; ajo q\u00eb, nes\u00ebr, do t\u00eb sulmoj\u00eb ushtar\u00ebt evropian\u00eb, qofshin n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb koncerteve (planeve) apo interesave austro-italiane\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ai.<\/p>\n<p>Intervista e plot\u00eb e Isa Boletinit:<br \/>\nE pyes Isa Boletinin :<\/p>\n<p>N\u00eb \u00e7far\u00eb moshe keni filluar t\u00eb luftoni ?<br \/>\n-N\u00eb mosh\u00ebn shtat\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vje\u00e7are. Un\u00eb jam dyzet e shtat\u00eb vje\u00e7 sot. Dometh\u00ebn\u00eb, tridhjet\u00eb vjet luft\u00eb. Kam lindur n\u00eb fshatin Boletin, af\u00ebr Mitrovic\u00ebs. Armiqt\u00eb e mi t\u00eb par\u00eb ishin serb\u00ebt dhe malazez\u00ebt. Ishte p\u00ebr t\u00eb zmbrapsur bastisjet e tyre q\u00eb pak nga pak fitova besimin e bashkatdhetar\u00ebve t\u00eb mi dhe u b\u00ebra shef klani.<\/p>\n<p>Ju keni pasur marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me turqit e regjimit t\u00eb vjet\u00ebr ?<br \/>\n\u2013 Ndonj\u00ebher\u00eb ndoshta disa mosmarr\u00ebveshje; por, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nuk kemi shkuar keq. Sulltani Hamid e dinte se \u00e7far\u00eb vlere kishte nj\u00eb shqiptar, n\u00eb vitin 1902, ai m\u00eb thirri pran\u00eb tij, m\u00eb vuri n\u00eb krye t\u00eb gard\u00ebs s\u00eb tij shqiptare dhe m\u00eb dha titullin bej.<\/p>\n<p>Isai me jep k\u00ebto detaje cop\u00ebza-cop\u00ebza q\u00eb i l\u00eb t\u00eb dalin nj\u00eb nga nj\u00eb.<br \/>\n-N\u00eb Shqip\u00ebri, njer\u00ebzve nuk u p\u00eblqen t\u00eb flasin p\u00ebr veten, kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me zakonet.<\/p>\n<p>Intervistuesi: Fatkeq\u00ebsisht! N\u00eb Per\u00ebndimin ton\u00eb, t\u00eb mos flasim p\u00ebr veten \u00ebsht\u00eb gjithashtu n\u00eb kund\u00ebrshtim me zakonet. I ardhur n\u00eb Lond\u00ebr p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer vendit t\u00eb tij, Isai, nga Boletini, e pranon reagimin tim. P\u00ebr dy or\u00eb, ai u p\u00ebrgjigj pyetjeve t\u00eb mia biografike, duke th\u00ebn\u00eb her\u00eb pas here: \u201cKam vuajtur aq shum\u00eb sa nuk mund t\u00eb them gjith\u00e7ka !\u201d<\/p>\n<p>Pasi q\u00ebndroi p\u00ebr kat\u00ebr vite pran\u00eb sulltan Abdul-Hamidit, beu i ri u kthye n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e tij. Ai jetonte prej tre vitesh n\u00eb kull\u00ebn e tij af\u00ebr Mitrovic\u00ebs kur ndodhi l\u00ebvizja xhonturke. E dim\u00eb se, gjat\u00eb nj\u00eb takimi n\u00eb Ferizaj, m\u00eb 15 korrik 1908, delegat\u00ebt shqiptar\u00eb e pranuan Kushtetut\u00ebn. U kishin th\u00ebn\u00eb se ishin t\u00eb lir\u00eb ndaj pushtetit qendror, efektet e t\u00eb cilit nuk \u00ebsht\u00eb se ndiheshin atje.<\/p>\n<p>-Nuk e lash\u00eb veten t\u00eb mashtrohem, thot\u00eb Isai. Un\u00eb nuk kam qen\u00eb n\u00eb Ferizaj.<br \/>\nPse ? A i njihnjit turqit e rinj ?<\/p>\n<p>-Vet\u00ebm disa.<br \/>\nA keni pasur marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb k\u00ebqija me ta ?<\/p>\n<p>-Jo! Marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira. Megjithat\u00eb, nuk kisha besim tek ata. Burrat e regjimit t\u00eb ri nuk m\u00eb fal\u00ebn p\u00ebr abstenimin tim. T\u00eb ngarkuar p\u00ebr n\u00ebnshtrimin e t\u00eb gjitha elementeve armiq\u00ebsore, komandanti i Mitrovic\u00ebs, Xhavit pasha, p\u00ebrmes meje, vendosi t\u00eb filloj\u00eb serin\u00eb e ekzekutimeve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Ai, pa asnj\u00eb paralajm\u00ebrim, rrethoi kull\u00ebn time, nga e cila familja ime mezi arriti t\u00eb dilte. I kapur n\u00eb befasi, kisha vet\u00ebm 20 burra rreth meje. Nga k\u00ebta 20 burra, 12 u vran\u00eb. 8 t\u00eb tjer\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb edhe mua, qem\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shp\u00ebtonim por t\u00eb mbuluar nga plag\u00ebt.<\/p>\n<p>Duke rr\u00ebfyer k\u00ebt\u00eb arritje, shefi shqiptar tregon shpatull\u00ebn e tij t\u00eb majt\u00eb t\u00eb enjtur. Ishte e shpuar nga nj\u00ebra an\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn. Shoh q\u00eb n\u00eb dor\u00ebn e tij t\u00eb majt\u00eb mungon gishti i mesit.<\/p>\n<p>E ka marr\u00eb Xhavit pasha ?<br \/>\nIsai buz\u00ebqeshi me p\u00ebrbuzje :<\/p>\n<p>-Jo. Aksident i thjesht\u00eb gjat\u00eb rinis\u00eb. Natyrisht, kjo nuk llogaritet. Q\u00eb ky gjigant i zhd\u00ebrvjell\u00ebt dhe esmer t\u00eb rr\u00ebzohet p\u00ebr tok\u00eb, do t\u00eb duhej t\u00eb vritej shtat\u00eb her\u00eb, si nj\u00eb mace. I detyruar t\u00eb largohem nga Mitrovica, u strehova af\u00ebr Pej\u00ebs. Xhaviti arriti shpejt me pes\u00eb batalione, duke djegur t\u00eb mbjellat dhe kullat. Pasi u mundova t\u00eb luftoj me aq sa munda, u strehova te malsor\u00ebt e Gjakov\u00ebs.<\/p>\n<p>Rezistenca u organizua, betejat e Lum\u00ebs dhe Rugov\u00ebs u m\u00ebsuan shtyp\u00ebsve modestin\u00eb. N\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1909, t\u00eb thirrur p\u00ebr arsye t\u00eb ngjarjeve t\u00eb Kostandinopoj\u00ebs, ata u larguan. Kjo ishte p\u00ebr t\u2019u kthyer nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, n\u00ebn urdhrat e Shefqet Turgut pash\u00ebs. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, erdh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebshkuar l\u00ebvizjet shqiptare n\u00eb krahin\u00ebn e Kosov\u00ebs. Ne luftuam n\u00eb Ka\u00e7anik, t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb, kurr\u00eb t\u00eb mposhtur. Pastaj, kam gjetur azil n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb mendoni p\u00ebr mbretin Nikolla ?<br \/>\n-Ai m\u00eb ftoi disa her\u00eb n\u00eb tavolin\u00ebn e tij, duke m\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb ulem pran\u00eb mbret\u00ebresh\u00ebs. M\u00eb mbetet vet\u00ebm ta falenderoj at\u00eb dhe popullin e tij. Pasi paqja u rivendos, u ktheva n\u00eb fshatin tim t\u00eb lindjes Boletin, m\u00eb mungonte vendlindja.<\/p>\n<p>Un\u00eb q\u00ebndrova n\u00eb heshtje p\u00ebr nj\u00eb vit t\u00eb t\u00ebr\u00eb dhe nuk mora pjes\u00eb n\u00eb kryengritjen e malsor\u00ebve t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe n\u00eb kuvendin e Ber\u00e7\u00ebs, i cili hartoi statutin e lirive shqiptare.<\/p>\n<p>Isha akoma n\u00eb Boletin n\u00eb gusht, kur sulltani erdhi t\u00eb vizitoj\u00eb fush\u00ebn e betej\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, ai m\u00eb ftoi t\u00eb shkoj. Nuk pranova. M\u00ebsova se ishte i shoq\u00ebruar nga Haki pasha dhe Mahmud Shefqeti. E dija si njeri pa vullnet, mendova se ishte e kot\u00eb t\u00eb shkoja e ta shihja. Nj\u00eb vit m\u00eb pas, un\u00eb mora drejtimin e kryengritjes s\u00eb madhe, e cila na \u00e7oi radhazi n\u00eb Pej\u00eb, Gjakov\u00eb, Prishtin\u00eb dhe Shkup.<\/p>\n<p>Hyra me n\u00eb krye ushtar\u00ebt e mi. K\u00ebshtu arrita q\u00ebllimin e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb mia : t\u00eb siguroj ekzistenc\u00ebn komb\u00ebtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar nga Turqit e Rinj. Ne ishim duke p\u00ebrfunduar nj\u00eb marr\u00ebveshje me Gazi Muktar pash\u00ebn (Ahmed Muhtar Pash\u00ebn) kur papritmas deklarata e luft\u00ebs s\u00eb aleat\u00ebve shp\u00ebrtheu.<\/p>\n<p>Duke pasur parasysh zgjedhjen midis serb\u00ebve, me t\u00eb cil\u00ebt keni luftuar t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, dhe turqit, t\u00eb cil\u00ebt i keni luftuar p\u00ebr pes\u00eb vjet, \u00e7far\u00eb b\u00ebt\u00eb ?<\/p>\n<p>-Un\u00eb k\u00ebrkova arm\u00eb n\u00eb Kostandinopoj\u00eb; me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit e mi i kishin \u00e7armatosur. K\u00ebto arm\u00eb m\u2019u refuzuan. Un\u00eb luftova me mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb pata, duke u t\u00ebrhequr nga Mitrovica n\u00eb Dib\u00ebr, Elbasan dhe Vlor\u00eb. I em\u00ebruar kryetar i milicis\u00eb s\u00eb formuar nga qeveria e p\u00ebrkohshme, m\u2019u desht t\u00eb nd\u00ebrhyja p\u00ebr t\u00eb larguar grek\u00ebt nga Himara.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa vizitova jugun e Shqip\u00ebris\u00eb, vura re se t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt jan\u00eb v\u00ebllez\u00ebr; isha shum\u00eb i lumtur. Tani kam ardhur p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar drejt\u00ebsi n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n<p>A do t\u2019i pranoni kufijt\u00eb e rinj q\u00eb kan\u00eb vendosur ambasador\u00ebt?<br \/>\n-Kurr\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb dhimbje e madhe p\u00ebr mua q\u00eb vendi im Kosova \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb nga Shqip\u00ebria. Shqiptar\u00ebt nuk do t\u2019i n\u00ebnshtrohen kurr\u00eb me qet\u00ebsi zgjedh\u00ebs serbe.<\/p>\n<p>A do ta ndaloni hekurudh\u00ebn tregtare q\u00eb i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb Serbis\u00eb ?<br \/>\n-Trazirat do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pandalshme.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb mendoni n\u00eb lidhje me nj\u00eb pushtim italo-austriak ?<br \/>\n-P\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb nuk ka drejt\u00ebsi dhe nd\u00ebrsa Mali i Zi dhe Serbia vazhdojn\u00eb t\u00eb aneksojn\u00eb vendet shqiptare, Italia dhe Austria mund t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj loje. Kam ardhur k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb protestuar si nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues i Kosov\u00ebs, si nj\u00eb delegat i qeveris\u00eb s\u00eb Vlor\u00ebs. T\u00ebr\u00eb jet\u00ebn time, un\u00eb do t\u00eb luftoj serbin, malazezin, grekun, italian\u00ebt, austriak\u00ebt, deri n\u00eb \u00e7lirim ose vdekje.<\/p>\n<p>Duke th\u00ebn\u00eb k\u00ebto fjal\u00eb, Isai merr flak\u00eb dhe l\u00ebviz. Ai p\u00ebrs\u00ebrit t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn fjali tri ose kat\u00ebr her\u00eb. Ka frik\u00eb se un\u00eb nuk i kam sh\u00ebnuar mir\u00eb fjal\u00ebt e tij.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa un\u00eb e kam l\u00ebn\u00eb tashm\u00eb t\u00eb qet\u00eb, ai ngrihet dhe nxiton drejt meje: Ajo q\u00eb thash\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta. N\u00ebse dikush pretendon ndryshe, un\u00eb jam k\u00ebtu p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur atyre.<\/p>\n<p>FOTO:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/klankosova.tv\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1222-2.jpg\" width=\"683\" height=\"644\" \/><\/p>\n<p>\/lajmpress<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cL\u2019Echo de Paris\u201d me 5 maji t\u00eb vitit 1913, kishte botuar nj\u00eb shkrim n\u00eb lidhje<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55189,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-55188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55188"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55188\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}