{"id":130036,"date":"2026-04-30T16:55:02","date_gmt":"2026-04-30T14:55:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kercova.net\/?p=130036"},"modified":"2026-04-30T16:55:02","modified_gmt":"2026-04-30T14:55:02","slug":"kercova-gjate-perandorise-osmane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kercova.net\/?p=130036","title":{"rendered":"K\u00ebr\u00e7ova gjat\u00eb Perandoris\u00eb Osmane"},"content":{"rendered":"<p>Gjat\u00eb luft\u00ebrave q\u00eb zhvilluan turqit kund\u00ebr Fiseve Ilire n\u00eb Ballkan, t\u00eb gjitha Trojet Tona Etnike ran\u00eb n\u00ebn sundimin e r\u00ebnd\u00eb otoman. Edhe K\u00ebr\u00e7ova e p\u00ebsoi po t\u00eb nj\u00ebjtin fat, por ishte hal\u00eb n\u00eb sy p\u00ebr ushtrin\u00eb turke, q\u00eb p\u00ebrmes territorit t\u00eb saj\u00eb t\u00eb vazhdoheshin fushatat ushtarake pushtuese n\u00eb drejtim t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Penges\u00eb u b\u00eb territori i saj\u00eb, edhe at\u00eb: fusha e saj\u00eb e mbushur me uj\u00eb, pra ishte liqeni natyral q\u00eb ia kishte dh\u00ebn\u00eb Natyra k\u00ebtyre banor\u00ebve maleve, q\u00eb ishin trima t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, dhe n\u00eb luft\u00ebra gjithmon\u00eb dilnin fitimtar\u00eb. Kjo sa duket ishte nj\u00eb trash\u00ebgimi e l\u00ebn\u00eb nga t\u00eb par\u00ebt e tyre Penest\u00ebt, q\u00eb shtriheshin si fis rreth e p\u00ebr rreth k\u00ebtij territori t\u00eb mbushur me uj\u00eb n\u00eb Liqe.<\/p>\n<p>T\u00eb arritur turqit n\u00eb af\u00ebrsi dhe pushtimit t\u00eb k\u00ebtyre vendbanimeve Ilire, k\u00ebt\u00eb territor e quajt\u00ebn K\u00ebr\u00e7ov\u00eb. Q\u00eb, n\u00eb gjuh\u00ebn turke ka kuptimin ,,Tok\u00eb e keqe\u201d, apo n\u00eb sqarim ,,K\u00ebr\u00e7 &#8211; e keqe dhe ,,ov\u00eb,\u201d &#8211; tok\u00eb. P\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00ebp\u00ebr k\u00ebt\u00eb tok\u00eb t\u00eb keqe nuk ishte leht\u00eb, prandaj turqit gjet\u00ebn zgjidhje, duke shkat\u00ebrruar nj\u00eb kod\u00ebr af\u00ebr Makedonski Brodit, duke krijuar lumin Treska, e cila duke marr\u00eb uj\u00ebrat e liqenit vazhdoi rrug\u00ebtimin ku af\u00ebr Shkupit i bashkohet lumit Vardar, dhe duke u derdhur n\u00eb detin Egje t\u00eb Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>Liqeni u zbraz dal\u00ebngadal\u00eb, dhe toka filloi t\u00eb teret e t\u00eb sh\u00ebndrrohet n\u00eb tok\u00eb punuese. Ushtria turke tani krijoi kushte p\u00ebr t\u00eb kaluar at\u00eb pa asnj\u00eb far\u00eb problemi, nj\u00ebherit u sh\u00ebndrrua n\u00eb hambar\u00eb buke p\u00ebr banor\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb pranonin Fen\u00eb Islame. Nj\u00eb num\u00ebr i madh shqiptar\u00ebsh, p\u00ebr interesa t\u00eb veta p\u00ebr tu b\u00eb pronar toke pranuan Islamin, por shum\u00eb t\u00eb krishter\u00eb shqiptar\u00eb nuk e pranuan k\u00ebte fe, dhe u ndan\u00eb v\u00ebllai nga v\u00ebllai, duke akuzuar nj\u00ebri &#8211; tjetrin me fjal\u00ebt ,,Pse bre v\u00eblla u b\u00ebre turk ehamdurila\u201d? E, ai tjetri me fjal\u00ebt ,,Po ti bre v\u00eblla, pse mbete shkja\u201d? Kin\u00ebse i pafe, apo e quajti v\u00ebllain e tij ,,kaurr\u201d, apo i pafe.<\/p>\n<p>Turku atyre q\u00eb pranuan Islamin u ndau tok\u00eb t\u00eb mir\u00eb pjellore, prandaj me t\u00eb d\u00ebgjuar shum\u00eb shqiptar\u00eb nga vise t\u00eb ndryshme e pranuan Islamin, dhe u vendos\u00ebn n\u00ebp\u00ebr shum\u00eb vendbanime t\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs. Shqiptar\u00ebt e krishter\u00eb filluan t\u00eb l\u00ebshojn\u00eb trojet e tyre shekullore dhe vendoseshin n\u00ebp\u00ebr fshara ku dominonte Feja e Krishter\u00eb. Raste t\u00eb tilla ndodh\u00ebn kur nga C\u00ebrvica e sotme t\u00eb krishter\u00ebt shqiptar\u00eb u shp\u00ebrngul\u00ebn disa n\u00eb Llaz\u00ebrovc\u00eb, disa n\u00eb fshatin Osoj e disa t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb Kalas\u00eb s\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs. Nga Kollara disa familje shqiptare t\u00eb krishtera u shp\u00ebrngul\u00ebn n\u00eb Milinc\u00eb, disa n\u00eb Popojan af\u00ebr xhamis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr, e disa p\u00ebsuan edhe m\u00eb keq migruan n\u00eb S\u00ebrbi, ku formuan fshatin e tyre t\u00eb ri po me t\u00eb njejtin em\u00ebr ,,Kollari\u201d.<\/p>\n<p>Edhe fshatrat tjer\u00eb t\u00eb krishter\u00eb nga territori i K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs nuk pat\u00ebn fat m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, migruan dal\u00ebngadal\u00eb e m\u00eb s\u00eb shumti gjat\u00eb pushtimit serb, kur K\u00ebr\u00e7ova ishte n\u00ebn administrat\u00ebn e shtetit serbo-kroato-slloven, por ato migruan n\u00eb qytetin e sot\u00ebm t\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs. K\u00ebto banor\u00eb duke ruajtur fen\u00eb e krishter\u00eb humb\u00ebn identitetin komb\u00ebtar\u00eb, duke u regjistruar si serb, bullgar\u00eb apo s\u00eb fundi, gjat\u00eb Jugosllavis\u00eb s\u00eb Titos edhe si \u201cmaqedonas\u201d. Popull, q\u00eb nuk kishte egzistuar kurr\u00eb n\u00eb faqen e dheut, asesi n\u00eb territorin e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar k\u00ebt\u00eb na flasin t\u00eb dh\u00ebnat nga regjistrimi i fundit turk, ku nuk p\u00ebrmendet se ka popullat\u00eb \u201cmaqedone\u201d, por flasin edhe gjurm\u00ebt n\u00ebp\u00ebr fshatra, ku thuhet, se: n\u00eb to kan\u00eb jetuar Ilir\u00ebt e lasht\u00eb t\u00eb krishter\u00eb, e jo \u201cmaqedonas\u201d. Pas luft\u00ebrave t\u00eb ashpra t\u00eb Skenderbeut kund\u00ebr hordhive turke, shqiptar\u00ebt e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs nuk pat\u00ebn probleme, punonin tok\u00ebn, paguanin taksat, dhe sh\u00ebrbenin si ushtar\u00eb n\u00eb ushtrin\u00eb turke edhe at\u00eb, p\u00ebr shtat\u00eb vite me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Erdhi edhe koha e Tanzimatit, kur si Sulltan ishte Sulltan Mexhiti nj\u00eb mjek\u00ebrrzi, ku k\u00ebrkohej q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb pranojn\u00eb q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr shtat\u00eb vite n\u00eb ushtrin\u00eb turke, dhe t\u00eb luftonin n\u00eb territore jasht\u00eb atdheut t\u00eb tyre si n\u00eb Siri, Liban dhe vise t\u00eb tjera arabe, por t\u2019i paguanin edhe taksa shtetit turk. Kjo i hutoi shqiptar\u00ebt kudo q\u00eb ishin, e t\u00eb par\u00ebt reaguan shqiptar\u00ebt e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs kund\u00ebr k\u00ebtyre reformave. Prandaj, thuhet se: K\u00ebr\u00e7ova e para u \u00e7ua n\u00eb kryengritje kund\u00ebr k\u00ebtyre Reformave.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb tetorit t\u00eb vitit 1843, shum\u00eb trima k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb n\u00eb krye me Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ov\u00ebn, nd\u00ebrmarrin nj\u00eb aksion luftarak ndaj garnizonit turk q\u00eb ishte v\u00ebndosur n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb Kalas\u00eb s\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs, i cili mbaron me sukses. T\u00eb gjith\u00eb turqit vriten, e dy vetave prej tyre ua falin jet\u00ebn, p\u00ebr t\u2019i treguar Sulltan Mexhitit se, K\u00ebr\u00e7ova nuk i pranon Reformat e Tanzimatit t\u00eb sjellura nga ai, dhe se do t\u00eb luftoj\u00eb me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb deri sa t\u00eb japin shpirt. Kur kupton Sulltan Mexhiti se, garnizoni i tij n\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00eb ka ra n\u00eb duar t\u00eb kryengrit\u00ebsve shqiptar\u00eb, pret t\u00eb kaloj\u00eb dimri, dhe aty nga muaji mars nis nj\u00eb ekspedit\u00eb ushtarake me 5.000 ushtar\u00eb, duke dh\u00ebn\u00eb urdh\u00ebrin q\u00eb, Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova t\u00eb zihet i gjall\u00eb dhe t\u00eb sillet para k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb tij, q\u00eb ai vet\u00eb t\u2019ia presi kok\u00ebn, ose koka e tij pasi t\u00eb vritet t\u2019i sillet para k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb Stamboll.<\/p>\n<p>Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova, kur d\u00ebgjon se sulltan Mexhiti ka nis\u00eb nj\u00eb ushtri t\u00eb madhe n\u00eb drejtim t\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs n\u00eb krye me Hajredin Pash\u00ebn, mb\u00ebledh\u00eb 500 Zajazli trima, dhe i v\u00eb pusi Hajredin Pash\u00ebs n\u00eb kreshtat e fshatit Sop, n\u00eb jug-lindje t\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs. Edhe, fillon nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr, por trimat e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs edhe pse n\u00eb num\u00ebr shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, i japin leksion Hajredin Pash\u00ebs, duke ia p\u00ebrgjysmuar ushtrin\u00eb. P\u00ebr fat t\u00eb keq trimave k\u00ebr\u00e7ovar u mbarohen fishek\u00ebt, dhe shpejt e shpejt k\u00ebthehen n\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00eb p\u00ebr tu furnizuar me fishek\u00eb, dhe p\u00ebr t\u00eb vazhduar luft\u00ebn. Por, turqit duke menduar se i mund\u00ebn shqiptar\u00ebt me disa rob\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb shqiptar\u00eb nisen n\u00eb drejtim t\u00eb Manastirit. Ndalen n\u00eb hanet e Sopotnic\u00ebs, jo larg manastirit dhe aty i zen nata.<\/p>\n<p>Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova arrin aty me trimat k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb, dhe sulmon ushtrin\u00eb e p\u00ebrgjysmuar turke, e kush mundi t\u00eb iki shp\u00ebtoi, kush nuk mundi h\u00ebngri plumbin. Rob\u00ebrit e z\u00ebn\u00eb shqiptar\u00eb nga turqit i shp\u00ebtojn\u00eb dhe i k\u00ebthejn\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb e mir\u00eb n\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk shkon shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb tregonte gjyshi, Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova merr ftes\u00eb nga Dervish Cara i Tetov\u00ebs, q\u00eb t\u00eb bashkojn\u00eb forcat luftarake n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr \u00e7lirimin e trojeve shqiptare, dhe fillojn\u00eb me \u00e7lirimin e Shkupit e p\u00ebr t\u00eb vazhduar p\u00ebr Veles, Prilep e m\u00eb tej, por n\u00eb Katllanov\u00eb priten nga ushtria turke n\u00eb krye me Hajredin Pash\u00ebn dhe Mefmet Pash\u00eb Llatasin nj\u00eb kroat i muslimanizuar. Nd\u00ebrhyjn\u00eb edhe konzullatat e huaja p\u00ebr t\u00eb penguar luft\u00ebn e madhe q\u00eb do t\u00eb fillonte s\u00eb shpejti, shkruan historiani Aleksandar Matkovski n\u00eb vepr\u00ebn e tij ,,Kryengritja e Dervish Car\u00ebs\u201d, por turqit n\u00eb pabesi z\u00ebn\u00eb rob\u00ebr udh\u00ebheq\u00ebsit e kryengritjes: Dervish Car\u00ebn, dhe Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ov\u00ebn. Dervish Car\u00ebn pasi e rob\u00ebrojn\u00eb e d\u00ebrgojn\u00eb n\u00eb Stamboll n\u00eb burg ku edhe nd\u00ebrron jet\u00eb, nd\u00ebrsa Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova, duke e ditur se koka e tij gjall\u00eb a vdekur k\u00ebrkohej nga Sulltan Mexhiti, vendos q\u00eb t\u00eb mos dor\u00ebzohet i gjall\u00eb, dhe lufton me nj\u00eb trim\u00ebri t\u00eb papar\u00eb n\u00eb mes forcave turke.<\/p>\n<p>Krismat e pushk\u00ebve, tregonte gjyshi i d\u00ebgjon, Selim Braja me trimat k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb, dhe jep kushtrimin: ,,Me dor\u00eb trima, se na e vran\u00eb komandantin,\u201d! Trimat k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb me nj\u00eb sulm rr\u00ebfeje sulmojn\u00eb turqit e pabes\u00eb dhe shp\u00ebtojn\u00eb komandantin e tyre i cili n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb pabarabart\u00eb sikur dikur Sk\u00ebnderbeu, kishte marr\u00eb disa plag\u00eb t\u00eb cilat m\u00eb von\u00eb i sh\u00ebroi n\u00eb Kosov\u00eb nga nj\u00eb grua shqiptare e cila ishte specialiste p\u00ebr sh\u00ebrimin e plag\u00ebve.<\/p>\n<p>Ushtria e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs, duke mos pasur mund\u00ebsi t\u00eb k\u00ebthehet p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00eb, vazhdon luft\u00ebn deri n\u00eb Cetinje t\u00eb Malit Zi. Edhe atje, zhvillon nj\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr turq\u00ebve, duke shp\u00ebtuar nga djeg\u00ebja nj\u00eb manastir nga ana e turq\u00ebve. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb na d\u00ebshmon nj\u00eb banor\u00eb i C\u00ebrvic\u00ebs, i cili kishte punuar n\u00eb Cetinje, ku nj\u00eb prift i nj\u00eb kishe i kishte treguar se, si: Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova kishte shp\u00ebtuar manastirin, dhe se k\u00ebt\u00eb e v\u00ebrteton nj\u00eb ditar ku i jepet mir\u00ebnjohje k\u00ebti trimi k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb nga banor\u00ebt e k\u00ebtij vendi.<\/p>\n<p>Afrohet vjeshta, m\u00eb tregonte gjyshi dhe situata fillon t\u00eb qet\u00ebsohet, trimat k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb vendosin t\u00eb k\u00ebthehen n\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00eb. Kur i afrohen Dibr\u00ebs, af\u00ebr Rek\u00ebs s\u00eb Ep\u00ebrme nga vendasit m\u00ebsojn\u00eb se, Hajredin Pasha me nj\u00eb ushtri t\u00eb madhe i afrohet Dibr\u00ebs p\u00ebr ta djegur e shkretuar, i bashkangjiten ushtris\u00eb s\u00eb Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ndihmuar Mustaf\u00eb Sheh Zer\u00e7anin n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr Hajredin Pash\u00ebs. N\u00eb mesin e trimave t\u00eb Rek\u00ebs, tregonte gjyshi ka qen\u00eb edhe djali shtat\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjeqar i Kosum Rek\u00ebs, ka\u00e7aku i njohur Halil Reka i Rimnic\u00ebs. Q\u00eb, sa her\u00eb q\u00eb ka q\u00eblluar n\u00eb turqit, trimi i Rek\u00ebs nga nj\u00eb turk e ka rrokullisur p\u00ebrdhe t\u00eb vdekur.<\/p>\n<p>Turqit e kishin hetuar, dhe i kishin dal\u00eb pas shpine. K\u00ebt\u00eb dredhi, tregonte gjyshi e kishte hetuar Emin Xhambaz K\u00ebr\u00e7ova, dhe me disa trima k\u00ebr\u00e7ovar i kishte eliminuar ato ushtar\u00eb turq. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb gjest Kosum Reka e kishte b\u00ebr\u00eb mik sht\u00ebpie, dhe ia kishte besuar djalin e tij m\u00eb von\u00eb si ka\u00e7ak\u00eb mali Halil Rek\u00ebn.<\/p>\n<p>Me ndihm\u00ebn e trimave k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb, Mustaf\u00eb Sheh Zerqani shkatrron ushtrin\u00eb turke n\u00eb krye me Hajredin Pash\u00ebn, ku rapsodi thot\u00eb: ,,Hajredin Pash\u00eb bre, ku e le ushtrin\u00eb?\u201d E, ai i p\u00ebrgjigjet: ,,N\u00eb fush\u00eb t\u00eb Dibr\u00ebs t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb grim\u00eb\u201d. Jo, m\u00eb pak se 12.000, kan\u00eb mbet\u00eb n\u00eb llogore, e n\u00eb vorre pa shti\u201d. Kjo na d\u00ebshmon se, trimat e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs ia \u00e7uan lart\u00eb emrin Dibr\u00ebs trime, dhe se bashkimi i forcave b\u00ebn fuqi.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj lufte trimat k\u00ebr\u00e7ovar\u00eb u shp\u00ebrndan\u00eb n\u00eb grupe m\u00eb t\u00eb vogla ka\u00e7ak\u00ebsh, q\u00eb vazhduan t\u00eb luftojn\u00eb kund\u00ebr tagrambledh\u00ebsve turq, e duke u dal\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb banor\u00ebve t\u00eb fshatrave t\u00eb K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs. T\u00eb till\u00eb K\u00ebr\u00e7ova i pati shum\u00eb ka\u00e7ak\u00eb, por n\u00eb mes tyre mund t\u00eb dallojm\u00eb: Nezir Koxh\u00ebn, Selim Braj\u00ebn, Fazli D\u00ebn \u00c7elikun e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Jeta ka\u00e7ake n\u00eb territorin e K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs vazhdoi edhe gjat\u00eb koh\u00ebs, kur K\u00ebr\u00e7ova ra n\u00ebn sundimin e Mbret\u00ebris\u00eb serbo-kroato \u2013 sllovene&#8230;<br \/>\nShkruar nga Bajram \u00c7eliku<\/p>\n<p>\/botasot<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjat\u00eb luft\u00ebrave q\u00eb zhvilluan turqit kund\u00ebr Fiseve Ilire n\u00eb Ballkan, t\u00eb gjitha Trojet Tona Etnike<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":130037,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-130036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130036"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130036\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/130037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kercova.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}