Faturat e larta të rrymës, por qytetarët nuk dalin në protesta ! Pse ?

Në muajt e fundit, shumë familje në Maqedonia e Veriut janë përballur me fatura të rritura të energjisë elektrike. Në një vend ku paga mesatare mbetet e kufizuar dhe shpenzimet bazë janë në rritje, energjia elektrike nuk është luks — është domosdoshmëri. Ngrohja në dimër, gatimi, ndriçimi, funksionimi i pajisjeve shtëpiake: të gjitha varen nga rryma.

Megjithatë, pavarësisht pakënaqësisë së shprehur në rrjete sociale dhe biseda private, rrugët mbeten të qeta. Nuk shohim protesta masive, as mobilizim qytetar në shkallë të gjerë. Pse?

1. Normalizimi i vështirësisë
Qytetarët janë mësuar me cikle të vazhdueshme krizash ekonomike. Rritja e çmimeve nuk shihet më si përjashtim, por si rregull. Kur presioni bëhet i vazhdueshëm, reagimi shpesh zbehet.

2. Mosbesimi ndaj ndryshimit
Një pjesë e qytetarëve beson se protestat nuk sjellin rezultate konkrete. Perceptimi se vendimet ekonomike merren larg interesit publik krijon ndjenjën e pafuqisë.

3. Frika dhe pasiguria ekonomike
Shumë njerëz varen nga vende pune të pasigurta, kontrata të përkohshme apo mbështetje shtetërore. Dalja në protestë mund të shihet si rrezik personal.

4. Fragmentimi shoqëror
Shoqëria është e ndarë politikisht dhe etnikisht. Çështjet ekonomike shpesh interpretohen përmes filtrit partiak, duke e vështirësuar mobilizimin e përbashkët qytetar.

5. Strategjia e përballimit individual
Në vend të reagimit kolektiv, shumë familje zgjedhin zgjidhje individuale: reduktojnë konsumin, shtyjnë pagesat, marrin kredi, apo kërkojnë ndihmë nga diaspora.

Pyetja thelbësore mbetet: a është heshtja shenjë pranimi, lodhjeje apo pritjeje? Historia tregon se shoqëritë nuk reagojnë gjithmonë menjëherë. Ndonjëherë pakënaqësia grumbullohet në heshtje derisa një moment i caktuar e kthen atë në veprim.

Energjia elektrike është çështje ekonomike, por edhe sociale. Kur kostoja e jetesës rritet pa një rritje proporcionale të të ardhurave, tensioni është i pashmangshëm. Pyetja nuk është vetëm pse nuk ka protesta sot — por nëse kjo qetësi do të zgjasë.

/ms