Qyteti holandez Noordwijk nuk njihet si qendėr e fluturimeve hapsinore, por kjo do tė ndryshojė nė vitin 2023 kur njė anije hapėsinore do tė niset drejt planetit Mars. Kompania Mars One, ka nė plan tė ndėrtojė koloninė e parė njerėzore nė Planetin e Kuq brenda 11 vitesh. Fillimisht do tė jenė katėr astronautė qė do tė nisin kolonizimin e Marsit dhe pastaj ēdo dy vite, kolonisė do t’u shtohen nga katėr njerėz tė tjerė. Materiali nė vazhdim sjell mė shumė detaje rreth kėtij plani futuristik.

Ky projekt ka pushtuar imagjinatėn e tė apasionuarve pėr hapsirėn dhe teknologjinė. Faza e parė e operacionit do tė fillojė nė vitin 2016 me dėrgimin nė hapsirė tė njė sateliti telekomunikacioni dhe njė kapsule banimi prej 5 metrash. Dy vite mė pas, misioni do tė drėgojė nė Mars njė automjet robot pėr tė gjetur vendin mė tė mirė pėr vendosjen e kolonisė.

Viti 2020 do tė shėnojė dėrgimin nė Planetin e Kuq tė infrastukturės teknologjike dhe tė komunikimit. Paisjet e nevojshme pėr tė jetur nė Mars do tė dėrgohen nė vitin 2020.
Sapo tė sigurohet jeta nė atė planet, mjeti hapėsinor Mars One do tė niset drejt Marsit nė vitin 2022 pėr tė mos u kthyer mė nė Tokė. Ekipi prej katėr njerėzish do tė arrijė njė vit mė vonė dhe nuk do tė kthehet mė. Ekipi holandez thotė se nuk ka aftėsitė pėr tė ndėrtuar njė raketė tė aftė pėr t’u rikthyer nė tokė.

Misioni Mars One synon tė ndėrtojė komunitetin e parė njerėzor nė hapėsirė. Biznesmeni holandez 35 vjeēar, Bas Lansdorp, ėshtė themeluesi i sipėrmarrjes hapėsinore. Ai financoi projekton Mars One pėrmes shitjes sė aksioneve qė kishte nė kompaninė energjitike me erė.

Ai thotė se vajtja nė Mars ka qėnė njė ėndėrr e hershme pėr tė, ndėrkohė qė arriti nė pėrfundimin se mund tė pėrdorte publicitetin e medias pėr tė krijuar tė ardhura pėr financimin e projektit.

“Ėshtė ėndėrra ime 15 vjeēare pėr tė shkuar nė Mars. Marsi mė tėrheq. Ėshtė njė planet interesant me shkretėtira, male, fusha. Ėshtė njė planet i bukur. Njė mik mė dha idenė e financimit tė misionit njerėzor nė Mars pėrmes krijimit tė njė spektakli nga media”.

Ekipi i tij, nė konsultim me kompani tė rendėsishme qė furnizojnė ushtrinė pėr misionet hapėsinore, thotė se projekti i jetės nė Mars mund tė realizohet me teknologjinė egzistuese. Zoti Landsdorp thotė se kjo ndėrmarrje mund tė kushtojė rreth 6 miliard dollarė.

“Tingėllon si njė shumė e madhe parashė, por ne kemi nė plan qė tė jemi tė pranishėm nė media nė mėnyrė qė gjithēka qė bėjmė tė shihet nga e gjithė bota. Jo vetėm suksesi, por edhe dėshtimet. Njerėzit do tė shohin nga afėr eksperiencėn e astronautėve nė Mars”.

Ekspozimi ndaj rezatimit do tė jetė njė ēėshtje e mprehtė pėr banorėt e Marsit. Dėrgimi i njė mbrojtėsi nga rezatimi qė ėshtė e lehtė pėr transportim nė Mars, dhe e fuqishme sa duhet pėr tė mbrojtur njerėzit nga efektet e rezatimit ėshtė njė sfidė logjistike pėr ekipin Mars One.

Shkencėtari Bernard Foing me Agjencinė Evropiane tė Hapėsirės dhe ekspert i njohur pėr Hėnėn dhe Marsin thotė se megjithėse ėshtė gjetur ujė akullnajash nė Mars, gjetja e burimeve ujore pėr nevojat njerėzore mund tė jetė problematike.

“Marsi ėshtė mė i vogėl se toka dhe ende nuk mund tė ruajė atmosferėn si planeti ynė. Besojmė se Marsi ėshtė shumė i thatė dhe i ftohtė. Tani nuk shikojmė shumė ujė por kemi gjetur disa zona qė qė tregojnė se ka pasur sipėrfaqe ujore, ndoshta disa lumenj e liqene dhe kemi gjetur ujė akullnajash nė Mars.”

NASA dhe Agjencia Evropiane e Hapėsirės kanė zbuluar kohėt e fundit atė qė duket tė jetė ujė akullnajash, por duhen bėrė mė shumė kėrkime thotė zoti Foing. Ai thotė se hapi gjigand pėr eksplorimin tė hapėsirės mesa duket do tė jetė nė Planetin e Kuq.
Ndėrkohė, sipėrmarrėsi Lansdorp thotė se ka marrė qindra aplikime nga njerėzit qė duan tė jetojnė nė Mars qė nga bėrja publike e misionit nė Mars nė maj tė kėtij viti.
Pavarėsisht entuziasmit mbi mundėsinė e jetės nė Mars, realiteti i jetės nė kapsulė do tė jetė krejt ndryshe; me hapsirė tė kufizuar pėr tė lėvizur, shumė drita kontrolli dhe njerėz tė paktė pėr tė komunikuar, pa pėrmendur ēėshtjet shendetėsore. (VOA)